- in Turkey
Bilindiği gibi kanuni faiz oranı, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun (Kanun) 1. maddesi ile düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrasında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hallerde miktarı sözleşmeyle tespit edilmemişse bu ödemenin yıllık yüzde on iki oranı üzerinden yapılacağı hükme bağlanmış: ikinci fıkrasında ise Cumhurbaşkanının bu oranı aylık olarak belirlemeye, yüzde onuna kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmaya yetkili olduğu öngörülmüştür.
Kanuni faiz oranı 20.05.2024 tarihli 8485 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile 1.6.2024 tarihinden geçerli olmak üzere yıllık yüzde 24 olarak belirlenmiştir.
Deprem sonucunda bir taşınmazın yıkılması nedeni ile uğranılan zararların tazmini talebiyle açılan bir davada Kanun'un 1. maddesi Anayasa Mahkemesinde itiraz yoluyla görüşülmüş ve Mahkeme söz konusu maddeyi sözleşmeden doğmayan borçlar bakımından Anayasa'ya aykırı bularak oy çokluğuyla iptal etmiştir.
Anayasa Mahkemesi özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde kanuni faiz oranının gerçek zararı telafi edememesi sebebiyle, bu düzenlemenin, mülkiyet hakkına (Anayasa m.35), hak arama hürriyetine (Anayasa m.36 ve 40) ve eşitlik ilkesine (Anayasa m.10) aykırılık oluşturduğuna hükmetmiştir.
Anayasa Mahkemesi, kanuni faizin, paranın zaman içindeki değer kaybını telafi etmesi gerektiğini, aksi durumda alacaklının uğradığı ekonomik kayıptan kurtulamayacağını belirtmiştir. Enflasyonun çok yüksek olduğu bir dönemde kanuni faizin buna yetişmediğinin açık olduğunu, bu durumun bireyin malvarlığının korunması güvencesiyle bağdaşmayacağını değerlendirmiştir.
3095 sayılı Kanunun 1. Maddesinin "sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri" yönünden Anayasa aykırılığına ilişkin iptal kararı Resmi Gazetede yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Bu süre içerisinde Kararın gerekçesine uygun bir kanuni düzenleme yapılması beklenmektedir. Bu Karar uğranılan zarar nedeniyle dava konusu yapılmış olayların yanı sıra zamanaşımı süresi içerisinde açılacak yeni davalar açısından da emsal teşkil edecektir. Bu Kararın emsal gösterilmesi suretiyle kanuni faiz oranı yerine uğranılan gerçek zararın telafisi talebiyle dava açılıp sonuç alınabileceğini düşünüyoruz. Zira yargı mercileri Anayasa'ya aykırı olduğu malum olan bir düzenlemeye itibar etmeme eğiliminde olmaktadır.
Kararın tam metnine tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
[View Source]