- within Criminal Law, Environment and Family and Matrimonial topic(s)
1 Ocak 2026 itibarıyla küresel ticaretin kuralları yeniden yazıldı. Avrupa Birliği’nin (AB) “Yeşil Mutabakat” hedefleri doğrultusunda hayata geçirdiği Karbon Sınır Düzenleme Mekanizması (CBAM – SKDM), artık sadece bir raporlama süreci değil, ihracatçılarımız için doğrudan bir maliyet ve gümrük hukuku meselesi hâline geldi.
Esenyel & Partners olarak, Türk ihracatçılarının Avrupa pazarındaki rekabet gücünü korumaları ve yeni dönemin hukuki risklerini yönetmeleri adına kritik güncellemeleri içeren bu rehberi hazırladık.
2026 Kesin Uygulama Dönemi: Neler Değişti?
2023-2025 yılları arasındaki “geçiş dönemi” sona erdi. 2026 yılıyla birlikte, kapsama giren sektörlerde (Demir-Çelik, Alüminyum, Çimento, Gübre, Elektrik ve Hidrojen) AB’ye mal gönderen şirketler için iki temel zorunluluk yürürlüğe girdi:
- Mali Yükümlülük (Sertifika Alımı): 2026’nın ilk çeyreğinden itibaren ithal edilen ürünlerin gömülü emisyonları için CBAM sertifikası satın alınması gerekmektedir. Nisan 2026 verilerine göre sertifika fiyatlarının ton başına 75 Euro bandını aşması, maliyet yönetiminin önemini bir kez daha kanıtlamıştır.
- Yetkilendirilmiş CBAM Beyan Sahibi Statüsü: Artık AB gümrük bölgesine bu ürünleri ithal edecek firmaların veya temsilcilerinin “Yetkilendirilmiş CBAM Beyan Sahibi” statüsüne sahip olması zorunludur. Bu statüye sahip olmayan ithalatçılar üzerinden yapılan ticaret, gümrükten dönme riskiyle karşı karşıyadır.
Türk İhracatçısının Karşılaştığı Temel Riskler
Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olan AB’ye yapılan ihracatta, özellikle İtalya ve İspanya gibi pazarlarda 2026’nın ilk çeyreğinde gözlemlenen hacim daralmaları, uyum sürecinin ne kadar kritik olduğunu gösteriyor.
Hukuki ve Ticari Riskler
- İdari Para Cezaları: Eksik veya hatalı bildirimler, sadece malın gümrükte takılmasına değil, AB üye ülkeleri tarafından uygulanacak ağır idari yaptırımlara da yol açabilir.
- Sözleşmesel Uyuşmazlıklar: İhracat sözleşmelerinde karbon maliyetinin kimin tarafından üstlenileceği, veri paylaşım yükümlülüklerinin ihlali durumunda sorumluluğun kime ait olduğu gibi maddeler artık hayati önem taşıyor.
- Veri Doğruluğu ve Varsayılan Değerler: Eğer üretici emisyon verilerini AB standartlarında beyan edemezse, AB makamları ürün için en yüksek emisyon oranını baz alır. Bu da ihracatçının gümrükte çok daha yüksek karbon vergisi ödemesi anlamına gelir.
Stratejik Yol Haritası: Nasıl Uyum Sağlanır?
Esenyel & Partners olarak müvekkillerimize önerdiğimiz uyum adımları şunlardır:
- Hukuki Denetim: Tedarik zincirindeki tüm sözleşmelerin CBAM yükümlülüklerine göre revize edilmesi
- Ulusal ETS Takibi: Türkiye’nin kendi Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve İklim Kanunu çerçevesinde ödenen karbon vergilerinin, AB’deki maliyetten düşülmesi için hukuki altyapının kurulması
- Doğrulama Süreçleri: Emisyon verilerinin akredite kuruluşlarca doğrulanarak “gerçek emisyon” beyanıyla maliyetlerin minimize edilmesi
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
[View Source]