- within Insolvency/Bankruptcy/Re-Structuring, Environment and Real Estate and Construction topic(s)
Türkiye'nin hukuk sisteminde, anayasal dayanağı bulunan olağanüstü hâl rejimleri, toplumsal ve ekonomik istikrarı korumak adına çalışma hayatına doğrudan müdahale edilmesini gerektirebilir. OHAL kapsamında çalışma ve sosyal güvenlik alanında hayata geçirilen düzenlemeler, işçi ve işveren arasındaki dengeleri geçici olarak yeniden tanımlar. 2026 yılı perspektifiyle, ilan edilen olağanüstü dönemlerde yayımlanan her kararname, istihdamın korunması ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için hayati birer araçtır.
Esenyel & Partners olarak, bu kritik süreçlerde müvekkillerimizin idari para cezalarıyla karşılaşmaması ve hak kayıplarının önlemesi adına, sosyal güvenlik alanında gelişen tüm mevzuatı ve alınan tedbirlere dair yargı içtihatlarını yakından takip etmekteyiz.
İstihdamın Korunması ve Fesih Yasağı Uygulamaları
İlan edilen bölgelerde sosyal dokuyu korumak amacıyla getirilen en temel düzenleme fesih yasağıdır. Olağanüstü hâl süresince, işverenlerin iş sözleşmelerini tek taraflı olarak sona erdirmesi kısıtlanmaktadır. Belirli bir tarihinden itibaren yürürlüğe giren bu yasaklar, iş yerinin kapanması veya ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gibi kapsamındaki istisnalar dışında mutlak suretle uygulanır.
Bu noktada, olağanüstü hâl sürecinde çalışma ve sosyal politikaların etkinliği, yasaklara uyulmaması durumunda kesilen idari para cezalarının caydırıcılığı ile ölçülür. Esenyel & Partners ekibi olarak, özellikle karmaşık fesih süreçlerinde işverenlerin "haklı neden" analizlerini yaparak, alınan tedbirlere tam uyum sağlanması noktasında profesyonel rehberlik sunuyoruz.
Kısa Çalışma Ödeneği ve Nakdi Ücret Desteği
Ekonomik faaliyetin sekteye uğradığı illerde, işletmelerin ayakta kalabilmesi için kısa çalışma ödeneği mekanizması devreye alınmaktadır. Normal dönemlerdeki uzun inceleme süreçlerinin aksine, bir kararname ile bu süreçlerin hızlandırılması ve uygunluk tespitinin beyan usulüne dönüştürülmesi yaygın bir uygulamadır.
Ödenek şartlarını taşımayan çalışanlar için ise nakdi ücret desteği bir emniyet kemeri görevi görür. Bu tedbirler, işçinin temel ihtiyaçlarını karşılamasını sağlarken, işverenin de nitelikli iş gücünü kaybetmesinin önüne geçer. Nakdi desteklerin miktarı ve süresi, ilgili dönemin ekonomik koşullarına göre revize edilmektedir.
5510 Sayılı Kanun ve Genel Sağlık Sigortası Hakları
Sosyal devlet ilkesinin en net görüldüğü alanlardan biri de sağlık hizmetlerine erişimdir. OHAL dönemlerinde, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamındaki bazı yükümlülükler esnetilir. Özellikle afet veya krizden etkilenen illerde, vatandaşların prim borçlarına bakılmaksızın genel sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam etmesi sağlanır.
Genel sağlık sigortası primlerinin kamu tarafından üstlenilmesi veya ötelenmesi, bu dönemlerdeki en kritik tedbirleri arasındadır. Esenyel & Partners olarak biz de müvekkillerimizin genel sağlık ve sigortalılık süreçlerindeki bildirim yükümlülüklerini, mücbir sebep hâllerini gözeterek yönetiyor ve sosyal güvenlik teşviklerinden maksimum düzeyde yararlanmalarını sağlıyoruz.
Sürelerin Durması ve Kolektif Haklar
Olağanüstü hâl ilanının bir diğer hukuki sonucu da yargısal ve idari sürelerin durmasıdır. Toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, grev ve lokavt kararları ile sayılı kanun çerçevesindeki hak düşürücü süreler, olağanüstü hâl süresince askıya alınabilir. Bu durum, sendikal süreçlerin daha sağlıklı bir ortamda yürütülmesine zemin hazırlar.
Sonuç ve Profesyonel Danışmanlık
OHAL kapsamında çalışma ve sosyal güvenlik mevzuatı, hızı ve kapsamı gereği hata payı bırakmayan bir alandır. İlan edilen tedbirlerin doğru yorumlanması, sadece cezai yaptırımlardan kaçınmayı değil, aynı zamanda devletin sunduğu mali desteklerden faydalanmayı da sağlar.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
