- within Consumer Protection, Cannabis & Hemp, Food, Drugs, Healthcare and Life Sciences topic(s)
31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun”) ile noterlik evrakının elektronik ortamda gönderilmesi, kanuni faiz oranının belirlenme yöntemi, vesayet altındaki kişilerin malvarlığına ilişkin satışlar ve bedensel zararlar ile destekten yoksun kalma zararlarının tazmini konularında önemli değişiklikler yapılmıştır.
Kanun ile 1512 sayılı Noterlik Kanunu (“NK”), 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (“3095 Sayılı Kanun”), 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu (“TMK”) ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (“TBK”) değiştirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (“TTK”) doğrudan bir madde değişikliği yapılmamış olmakla birlikte, yeni kanuni faiz hesaplama yöntemi TTK’Ya göre faiz ödenmesi gereken hâllerde de uygulanacaktır.
Aşağıda söz konusu değişiklikler, uygulamadaki muhtemel sonuçlarıyla birlikte özetlenmektedir.
Noterlik Evrakının Onaylı Örneklerinin Elektronik Ortamda Gönderilmesi Esas Hâle Getirildi
NK’nın 55. maddesi yeniden düzenlenerek noterlik evrak ve defterlerinin mahkemeler, sulh ceza hâkimlikleri, Cumhuriyet başsavcılıkları, resmî daireler ve noterlikte soruşturma yapmaya yetkili kişiler tarafından incelenmesine ilişkin usul güncellenmiştir.
Noterlik evrakının aslının mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı tarafından talep edilmesi hâlinde noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak, bu örneği aslının yerine saklayacak ve evrakın aslını talep eden makama gönderecektir.
Noterlik evrakının onaylı örneğinin talep edilmesi hâlinde ise noter, evrakın aslını elektronik ortamda tarayarak güvenli elektronik imzayla imzalayacak ve oluşturduğu onaylı örneği ilgili mercie elektronik ortamda gönderecektir. Elektronik gönderim imkânının bulunmadığı durumlarda onaylı örnek fiziki olarak gönderilebilecektir.
Bu işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek; posta ve mevzuatta öngörülen yol masrafı dışında harç, vergi, değerli kâğıt bedeli veya başka bir ücret alınmayacaktır. Düzenleme, adli ve idarî mercilerin noterlik evrakına daha hızlı erişmesini ve fiziki belge dolaşımının azaltılmasını amaçlamaktadır.
Kanuni Faiz Oranı TCMB Reeskont Oranına Bağlandı
3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi değiştirilerek, TBK veya TTK uyarınca faiz ödenmesi gereken ancak faiz oranının sözleşmede belirlenmediği hâllerde uygulanacak kanuni faiz oranı yeni bir yönteme bağlanmıştır.
Buna göre kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (“TCMB”) önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yıllık olarak hesaplanacaktır. 30 Haziran günü geçerli reeskont oranının önceki yılın 31 Aralık günündeki orandan beş puan veya daha fazla farklı olması hâlinde, yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen reeskont oranının yüzde sekseni uygulanacaktır.
Bu sistemle kanuni faiz oranının ekonomik koşullardaki ve piyasa faizlerindeki değişikliklere daha düzenli biçimde uyarlanması hedeflenmektedir. Sözleşmelerinde faiz oranı belirlememiş taraflar bakımından kanuni faiz tutarı artık sabit bir orandan değil, TCMB reeskont oranındaki değişimlerden hareketle belirlenecektir.
Vesayet Altındaki Kişilere Ait Malvarlığının Satışı UYAP’a Entegre Elektronik Portal Üzerinden Yapılacak
TMK’nın 440. maddesinde yapılan değişiklikle, vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmazların satışına ilişkin açık artırmaların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında yürütülmesi öngörülmüştür.
Aynı Kanun’un 444. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca satış, UYAP’a entegre elektronik satış portalında açık artırmayla gerçekleştirilecek ve ihale vesayet makamının onamasıyla tamamlanacaktır. Vesayet makamının onama kararını ihale gününden itibaren 10 gün içinde vermesi gerekecektir.
Düzenleme, vesayet makamının denetimini korurken satış sürecini elektronik satış altyapısıyla uyumlu hale getirmektedir. Elektronik portalın kullanılmasıyla artırmalara erişimin genişlemesi, teklif süreçlerinin izlenebilirliğinin artması ve satış işlemlerinin daha şeffaf bir şekilde yürütülmesi beklenmektedir.
Bedensel Zarar ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatlarında Faizin Başlangıç Tarihi Ayrıştırıldı
TBK’nın 55. maddesine eklenen hükümle, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan zararlar ile destekten yoksun kalma zararlarında tazminatın farklı dönemlere ilişkin bölümleri bakımından faizin başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmiştir.
Zarar görenin veya desteğin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat toplamına, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten itibaren kanuni faiz işletilecektir. Kazancın bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat toplamına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanacaktır.
Yeni düzenleme, tazminat hesabında geçmiş dönem ile geleceğe veya kazancın belirlenemediği döneme ilişkin zarar kalemlerini faiz başlangıcı bakımından ayırmaktadır. Bu ayrımın özellikle iş kazaları, trafik kazaları, meslek hastalıkları ve ölümle sonuçlanan diğer haksız fiillerde hükmedilecek toplam tazminat üzerinde doğrudan etkisi olacağı öngörülmektedir.
Tahkikat Başlamadan Önce Yapılan Ödemeler İçin Oransal Mahsup Esası Getirildi
TBK’nın 55. maddesine eklenen diğer hüküm uyarınca, çalışma gücü kaybı veya destekten yoksun kalma zararlarına ilişkin tazminatın ifası amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar yapılan ödemeler, ödeme tarihi itibarıyla belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilecektir.
Böylece erken tarihte yapılan ödemenin daha sonra karar tarihindeki nominal tazminat tutarından doğrudan mahsup edilmesi yerine, ödemenin yapıldığı tarihteki tazminat içindeki oranı esas alınacaktır. Düzenleme, ödeme tarihi ile hüküm tarihi arasındaki ekonomik değişimlerin erken ödemenin gerçek değerini aşındırmasının önüne geçmeyi amaçlamaktadır.
Türk Borçlar Kanunu’ndaki Değişiklik İçin Geçiş Hükmü Öngörüldü
Kanunun Geçici 1. dokuzuncu fıkrası uyarınca, TBK’nın 55. maddesinde yapılan değişiklikler yalnızca değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanacaktır.
Değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen haksız fiiller ve zarar doğuran olaylar bakımından önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecektir. Bu nedenle tazminat uyuşmazlıklarında uygulanacak rejimin belirlenmesinde davanın açılış tarihinden ziyade haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihi esas alınacaktır.
Yürürlük ve Yürütme
Kanun’un 11. ve 12. maddeleriyle TMK’da yapılan ve UYAP’a entegre elektronik satış portalına ilişkin değişiklikler, Kanun’un yayımı tarihinden üç ay sonra, 31 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
NK’nın 55. maddesini değiştiren 2. madde, 3095 sayılı Kanunun 1. maddesini değiştiren 10. madde, TBK’nın 55. maddesine yeni fıkralar ekleyen 18. madde ve bunlara ilişkin geçiş hükmü ise Kanun’un yayımı tarihinde, 31.07.22026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecektir.
Değerlendirme ve Sonuç
Düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, yargı ve noterlik işlemlerinde elektronik belge dolaşımının genişletildiği, özel hukuk alanındaki satış süreçlerinin UYAP altyapısıyla uyumlaştırıldığı ve kanuni faiz oranının ekonomik koşullara uyumlu bir yapıya kavuşturulduğu görülmektedir.
TBK’da yapılan değişiklikler ise bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatlarında hem faizin başlangıç tarihini hem de dava öncesi ödemelerin mahsup yöntemini yeniden düzenlemektedir. Bu hükümlerin özellikle sigorta, işveren sorumluluğu, trafik kazaları ve diğer haksız fiil uyuşmazlıklarında tazminat hesaplarını önemli ölçüde etkilemesi beklenmektedir.
Sözleşmelerde faiz oranı kararlaştırılmamış olması hâlinde uygulanacak yeni dinamik oran ile haksız fiilin meydana geldiği tarihe bağlı geçiş rejimi nedeniyle, mevcut ve yeni uyuşmazlıkların somut olayın tarihleri ve ödeme yapısı dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
