KST Rekabet Gündemi – Nisan Ayında Neler Oldu?

Mayıs 2026 – Rekabet Kurumu (“Kurum”) için nisan ayı, teknoloji devlerinden medikal sektörü soruşturmalarına, kritik kılavuz güncellemelerinden dijital pazar stratejilerine kadar yine oldukça yoğundu. Ödeme sistemlerinin küresel devleri Mastercard ve Visa, haklarında yürütülen soruşturmayı taahhüt vererek sonlandırdı. MediaMarkt’a verilen kartel cezası ve Dassault bayilerine sıçrayan yeni soruşturma, dijital ve perakende pazarlarındaki sıkı denetimin sürdüğünü gösterdi.

Diğer yandan ortopedi ve beyin cerrahisi sektöründeki dev soruşturma ile pano üreticilerine yönelik ihale karteli dosyaları, Kurum’un kamu ihalelerine ve sağlık sektörüne odaklandığını kanıtladı. İlaveten Kurul, birleşme-devralma süreçlerindeki belirsizlikleri gidermek adına kılavuzlarını güncellerken “Dijital Çağda Rekabet Politikaları” çalışmasıyla geleceğin yol haritasını çizmeye başladı. Son olarak yeniden satış fiyatı tespitinin tavizsiz bir şekilde öncelikli gündem maddesi olmaya devam ettiği nisan ayındaki en kritik gelişmeleri KST Rekabet Gündemi’nde sizler için özetledik.

Birleşme Devralma Kılavuzları Güncellendi

Rekabet Kurumu, Şubat 2026’da 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’de gerçekleştirilen değişikliklerin ardından birleşme-devralma kılavuzlarını da bu değişikliklerle uyumlu hale getirdi. Söz konusu güncelleme yalnızca teknik bir revizyonun ötesinde, uygulamada tartışma yaratan çeşitli belirsizlikleri de gidermeye yönelik açıklamalar içermektedir. Bu çerçevede ciro hesaplamasında işlem öncesi üç yıllık döneme ilişkin kuralın artık ortak girişim kurulmasına ilişkin işlemler açısından da uygulanacağı netleştirilmiş, dünya cirosunun hesaplanmasında Türkiye satışlarının da dikkate alınması gerektiği vurgulanmış ve teknoloji teşebbüslerinin devralındığı işlemlerde Türkiye cirosunun hesaplanmasına ilişkin özel kriterler belirlenmiştir. Ortak girişimlere ilişkin ilgili teşebbüs tanımı ek açıklama ve örneklerle zenginleştirilirken yatay ve yatay olmayan birleşmelerin değerlendirilmesine dair kılavuzlarda da ana teşebbüsler arasında ortak girişimden kaynaklanabilecek iş birlikçi etkilerin nasıl ele alınacağına dair esaslar ortaya koyulmuştur.

Söz konusu değişiklikler, başta teknoloji sektörü olmak üzere sık sık birleşme-devralma işlemi gerçekleştiren teşebbüsler açısından bildirim yükümlülüklerinin kapsamını ve ciro hesaplama yöntemlerini doğrudan etkileyebilecek niteliktedir. Bu güncellemelerin birleşme-devralma bildirim süreçlerine yansımalarını ayrıntılı biçimde ele aldığımız yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Kurul Kararlarından Öne Çıkanlar

1. Kartlı Ödemeler ve Dijital Cüzdan Pazarında Yeni Kurallar: Mastercard ve Visa Taahhüt Kararı

Küresel ödeme sistemleri devleri Mastercard ve Visa hakkında Ekim 2024’te başlatılan soruşturma taahhütle sonuçlandı.¹ Soruşturma kapsamında her iki şirketin de Türkiye’deki şema hizmetleri pazarında rakiplerin faaliyetlerini zorlaştıran uygulamalar sürdürdüğü; Mastercard’ın, Masterpass aracılığıyla dijital cüzdan hizmetleri pazarında rekabet sorunlarına yol açtığı tespit edildi. Bu sorunların giderilmesine yönelik olarak Mastercard ve Visa; alıcılarına sundukları indirim ve teşviklerin daha anlaşılır, objektif ve ölçülü bir yapıya kavuşturulmasını ve sınır ötesi işlemlere uygulanan takas komisyonu oranlarında iyileştirme yapılmasını taahhüt etti. Mastercard ayrıca Masterpass hizmeti verdiği iş yerleriyle olan ilişkilerinde ürün konumlandırması ve kampanya koşullarına dair ek taahhütler sunarak dijital cüzdan hizmetleri pazarındaki rekabet sorunlarını da giderdi.

Kurum, duyurusunda, taahhütler sayesinde e-ticaret ortamında tüketicilere sunulan dijital cüzdan seçeneklerinin çeşitleneceğinin ve alternatif sağlayıcıların ödeme ekranlarındaki görünürlüğünün artmasının öngörüldüğü belirtilmiştir. Duyuruda ayrıca bu adımların Türk bankacılık sistemine olumlu etkiler sağlayacağı ve kartlı ödemeler ekosistemindeki tüm oyuncular bakımından ekonomik fayda yaratacağı vurgulanmıştır.

2. Orzaks İlaç İçin Eczane Kanalında Yeni Rekabet Standartları

Rekabet Kurulunun (“Kurul”), Orzaks İlaç ve Kimya Sanayi Ticaret AŞ (“Orzaks”) hakkında yürüttüğü soruşturma, uzlaşma ve taahhüt usulleri ile sonuçlandı. Uzlaşma kapsamında Orzaks, eczanelerin internet satışlarını kısıtlaması suretiyle rekabeti ihlal ettiği gerekçesiyle 35,7 milyon TL idari para cezası ödemeyi kabul etti.² Taahhüt kapsamında ise Orzaks, eczanelere getirdiği alım yükümlülükleri, belirli ürün gruplarını birlikte bulundurma zorunluluğu ve uyguladığı çeşitli indirimler aracılığıyla rakipleri eczane kanalından dışladığına ilişkin rekabet sorunlarının giderilmesi amacıyla beş yıl süreyle bağlayıcı taahhütler sundu.³ Bağlayıcı hale getirilen ve yıllık raporlama yükümlülüğüne tabi olan taahhütler aşağıdaki gibidir:

• D3/D3K2 promosyon yasağı: D3 ve D3K2 vitamin ürünleri için raf ve yemek çeki desteği verilmeyecek, bu ürünler eczacılara yönelik tatil kampanyalarının dışında tutulacak.
• Alım desteklerinde objektif kriter zorunluluğu: Eczanelere alım desteği sağlanması halinde, spesifik noktalardaki eczaneler ile diğer eczaneler ayrımı gözetilerek destekler objektif kriterlere göre belirlenecek.
• İskonto kısıtlaması: D3 ve D3K2 ürünleri dışındaki ürünler için de mal fazlası dışında iskonto uygulanamayacak.
• Dönemsel kampanya imkânı: Mal fazlası uygulaması dışında, nihai tüketiciye yönelik promosyon malzemesi, ekstra ürün veya indirimli ürün gibi yeknesak dönemsel kampanyalar düzenlenebilecek.
• Ürün listesinde serbest seçim ibaresi: Ürün listelerinin sonuna, açıkça ve kolayca okunabilir biçimde “Ürün tercihinde bayiler, istedikleri ürünü kendileri seçmekte serbesttir” ibaresi eklenecek.
• Sözleşmelerde raf serbestisi güvencesi: Sözleşmelere, eczanelerin raflarını rakip ürünlere de yer verecek şekilde diledikleri gibi kullanabileceklerine ilişkin açık bir ifade eklenecek.

3. Küçük Ev Aletleri Sektöründe Topla-Dağıt Karteli: MediaMarkt Kararı

Küçük ev aletleri sektöründe faaliyet gösteren Fakir Elektrikli Ev Aletleri Dış Ticaret AŞ (“Fakir”) aracılığıyla teknoloji perakendecileri Teknosa İç ve Dış Ticaret AŞ (“Teknosa”), Vatan Bilgisayar San. ve Tic. AŞ (“Vatan”) ve Media Markt Turkey Tic. Ltd. Şti. (“MediaMarkt”) arasında dolaylı bilgi değişimi gerçekleştirildiğine ilişkin olarak yürütülen soruşturma sonuçlandı. Kurul, MediaMarkt’ın Fakir’i merkez (hub) olarak kullanan bir topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşma ve/veya uyumlu eyleme taraf olmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine hükmederek şirkete 330 milyon TL tutarında idari para cezası uyguladı.⁴ Soruşturma kapsamında aynı ihlalde adı geçen Vatan⁵, Teknosa⁶ ve Fakir⁷ daha önce Kurum ile uzlaşarak soruşturmayı erken safhada sonlandırmıştı.

4. Elektrik Dağıtım İhalelerinde Danışıklı Teklif: 10 Pano Üreticisi Uzlaşmayla Soruşturmayı Sonlandırdı

Kontrol ve kumanda panoları üretimi ile satışı alanında faaliyet gösteren on teşebbüsün bazı elektrik dağıtım şirketlerince düzenlenen ihalelerde danışıklı teklif verdiği ve ihaleleri aralarında paylaştığı iddiasıyla yürütülen soruşturma uzlaşma usulü ile sonuçlandı.⁸

Uzlaşma sonucunda tüm teşebbüslere uygulanan idari para cezalarında %25 oranında uzlaşma indirimi uygulanırken her bir teşebbüs bakımından farklı gerekçelerle hafifletici unsurun uygulandığı, bununla birlikte ceza hesaplamasında Kurul’un lehe olan hüküm uygulanır ilkesi doğrultusunda her bir teşebbüs bakımından daha avantajlı olan ceza yönetmeliğini esas aldığı görülmektedir. Bu çerçevede AFB, Aksan, Altınsoy ve Panobel’e eski ceza yönetmeliği; ATCE, BAB, Biçer, Çağdaş, Etien ve LMS’ye ise yeni ceza yönetmeliği hükümleri uygulanmıştır. Hafifletici unsurlar bakımından ise AFB, Aksan ve Panobel bakımından ihlale konu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içindeki payının düşüklüğü; Altınsoy, Biçer, Çağdaş ve Etien bakımından cezaya esas alınan gelirlerin yurt dışı satışları da içermesi; ATCE ve BAB bakımından ise ihlale katılımın sınırlı kalması hafifletici unsur olarak değerlendirilerek para cezasında indirim uygulanmıştır.

5. Parex Uzlaşma Kararı: YSFT ve Yeni Ceza Yönetmeliği Uygulaması

Kurul, Parex’in yeniden satış fiyatını belirlediği gerekçesiyle 10,5 milyon TL ceza aldığı uzlaşma kararının gerekçesini yayımladı.⁹ Karar hem somut ihlal delilleri hem de lehe olan ceza yönetmeliği uygulaması açısından önem taşıyor.

• İhlal Bulguları: Yazışmalar; raf fiyatlarına alt sınır getirilmesi (“990 TL altına düşürmeyin”), fiyat değişim zamanlamasına müdahale edilmesi (“akşama düşür, gündüz beklet”) ve uymayanlara yönelik “destek kesintisi” gibi yaptırım tehditlerini kanıtlıyor.
• Lehe Yönetmelik Uygulaması: Kurul, 2024 tarihli yeni Ceza Yönetmeliği’nin, eski yönetmelikteki %60’lık hafifletici indirim tavanını kaldırmasını teşebbüs lehine değerlendirdi. Bu kapsamda, yurt dışı satış gelirlerinin hafifletici unsur olarak kabul edilmesiyle birlikte Parex, %60 sınırına takılmaksızın daha yüksek bir indirim oranından yararlanmıştır.

Duyurulan Yeni Soruşturmalar, Sektör İncelemeleri ve Sözlü Savunmalar

Yeni Soruşturma ve Sektör İncelemeleri:

• Dassault SolidWorks Bayileri Mercek Altında:¹⁰ Dassault Systèmes nezdinde Aralık 2025’te başlatılan soruşturma, elde edilen bulgular doğrultusunda Türkiye’deki yetkili bayilere de sıçradı. Kurul; Yenasoft, ABK, Metropolsoft, Tekyaz, Armada ve Ses3000 hakkında soruşturma açılmasına karar verdi. Soruşturmanın odağındaki temel şüpheler arasında (i) fiyat ve vade koordinasyonu, (ii) bayiler arasında müşteri paylaşımı ve (iii) çalışan ayartmama anlaşmaları yer alıyor.
• Ortopedi ve Beyin Cerrahisi Sektörüne Soruşturma:¹¹ Kurul; ortopedi ve beyin cerrahisi ürünleri pazarında faaliyet gösteren 29 teşebbüs ile dört teşebbüs birliği hakkında kapsamlı bir soruşturma başlattı. Önaraştırma bulguları, sektördeki oyuncuların kamuya ürün tedarikini kısıtlayarak fiyatları yapay şekilde yükselttikleri şüphesine dayanıyor. Soruşturma kapsamında (i) artroplasti ve artroskopi gibi branşlarda fiyatların ortaklaşa belirlenmesi ve bu fiyatların kamu-özel ayrımı yapılmaksızın tüm piyasaya dayatılması, (ii) Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatları üzerinden kamuya ürün sunumunun koordineli şekilde engellenmesi ve (iii) SUT fiyatları üzerinden kamuya ürün sunumunun koordineli şekilde engellenmesi iddiaları değerlendirilecek.
• Hobi’ye YSFT Soruşturması:¹² Kurul, kişisel bakım sektörünün önemli oyuncularından Dabur International iştirakleri Hobi Kozmetik ve RA Pazarlama (birlikte “Hobi” ekonomik bütünlüğü) hakkında soruşturma başlattı. Soruşturma, Hobi’nin perakende seviyesindeki fiyatlara müdahale ederek yeniden satış fiyatını tespit ettiği iddiası üzerine odaklanıyor. İnceleme; şampuan, duş jeli ve çeşitli saç bakım ürünleri gibi 200’ü aşkın üründen oluşan geniş bir portföyün satış ve dağıtım süreçlerini kapsıyor.
• Dijital Çağda Rekabet Politikaları Çalışması:¹³ Rekabet Kurumu, dijitalleşmenin piyasa dinamikleri üzerindeki etkilerini analiz etmek ve yeni bir politika çerçevesi oluşturmak amacıyla kapsamlı bir çalışma başlattı. Bu çalışma, Kurum’un dijital pazarlardaki birikimini stratejik bir rapor haline getirmeyi hedefliyor. Çalışmanın odak noktaları:

— Küresel Karşılaştırma: AB, Birleşik Krallık ve Almanya gibi örnekler üzerinden ex-ante (önleyici) düzenlemeler ile ex-post (müdahaleci) denetim araçlarının karşılaştırılması.

— Dijital Araçların Etkinliği: Yaptırım, geçici tedbir ve taahhüt mekanizmalarının dijital pazarlardaki uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi.

— Politika Güncellemesi: Veri sahipliği ve ağ etkileri gibi dijital dinamikler karşısında geleneksel araçların yetersiz kaldığı alanların tespiti ve Türkiye için güncel bir yol haritası oluşturulması.

Hazırlanacak rapor, Kurum’un daha önce yayımladığı dijital dönüşüm çalışmalarının genişletilmiş bir devamı niteliğinde olması ve Türkiye’nin dijital pazarlara yönelik politika çerçevesini güçlendirmesi beklenmektedir.

Sözlü Savunmalar:

• Kast Ajansları Soruşturması Sözlü Savunma Toplantısı:¹⁴ Kast Ajansları Derneği ile kast ajansları ve menajerler tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiği iddiasına yönelik olarak yürütülen soruşturmanın sözlü savunma toplantısı 6-7 Mayıs 2026’da gerçekleştirilmiştir.
• Koroplast-Vindex Soruşturması Sözlü Savunma Toplantısı:¹⁵ Koroplast ve Vindex tarafından rekabete duyarlı bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği iddiasına yönelik olarak yürütülen soruşturmanın sözlü savunma toplantısı 12 Mayıs 2026’da gerçekleştirilmiştir.
  
  

Türkiye’deki önemli rekabet hukuku gelişmelerini aktarmaya devam edeceğimiz bir sonraki KST Rekabet Gündemi sayımız için takipte kalın!

Footnotes

1 Mastercard – Visa (02.04.2026, 26-11/351-133).

2 Orzaks Uzlaşma (16.04.2026, 26-14/401-156).

3 Orzaks Taahhüt (16.04.2026, 26-14/402-157).

4 MediaMarkt (02.04.2026, 26-11/343-130).

6 Teknosa Uzlaşma (28.05.2025, 25-21/509-338).

7 Fakir Uzlaşma (28.05.2025, 25-21/508-337).

8 Kontrol ve Kumanda Panoları Uzlaşma (09.05.2025, 25-18/419-195).

9 Parex Uzlaşma (11.12.2025, 25-46/1151-646).

10 Dassault Bayileri (16.04.2026, 26-14/399-M).

11 Ortopedi ve Beyin Cerrahisi Ürünleri (12.03.2026, 26-09/285-M).

12 Hobi Kozmetik (02.04.2026, 26-11/335-M).

13 Dijital Çağda Rekabet Politikaları Çalışması (14.04.2026).

14 Kast Ajansları (12.12.2024, 24-53/1175-M).

15 Koroplast-Vindex (20.12.2024, 24-54/1189-M).

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.