- within Food, Drugs, Healthcare, Life Sciences, Criminal Law, Media, Telecoms, IT and Entertainment topic(s)
04.09.2026 tarihli ve 33360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Veri Paylaşım Servislerine İlişkin Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (“Değişiklik Tebliği”) ile uzaktan kimlik tespiti süreçlerine ilişkin önemli değişiklikler yapılmıştır.
Değişikliğe konu Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Veri Paylaşım Servislerine İlişkin Tebliğ (“Tebliğ”), ödeme ve elektronik para kuruluşlarının faaliyetlerinin yürütülmesinde kullandıkları bilgi sistemlerinin yönetimi ve yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşları tarafından denetlenmesi ile ödeme hizmeti sağlayıcılarının ödeme hizmetleri alanındaki veri paylaşım servislerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
Değişiklik Tebliği ile uzaktan kimlik tespitinde kullanılan kimlik belgelerinin doğrulanmasına ilişkin yöntemler yeniden düzenlenmiş; Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin belirli şartlarla pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespitinin yapılmasına imkan tanınmış ve bazı işlemler uzaktan kimlik tespitine ilişkin yükümlülüklerin kapsamı dışında bırakılmıştır.
Aşağıda Değişiklik Tebliği ile getirilen başlıca düzenlemeler ve uygulamadaki muhtemel sonuçları özetlenmektedir.
Kimlik Belgesi Kavramı Tanımlandı
Değişiklik Tebliği ile Tebliğ’e “kimlik belgesi” tanımı eklenmiştir. Buna göre kimlik belgesi, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı Yönetmeliğinde tanımlanan kimlik kartını ifade etmektedir.
Bu değişikliğe paralel olarak Tebliğ’de yer alan “T.C. Kimlik Kartı” ve bazı “belge” ifadeleri “kimlik belgesi” olarak değiştirilmiş ve terminoloji yeni tanımla uyumlu hale getirilmiştir.
Uzaktan Kimlik Tespitinde Kimlik Belgesinin Doğrulanmasına İlişkin Esaslar Yeniden Düzenlendi
Uzaktan kimlik tespiti için öncelikle kimliği tespit edilecek kişiden alınması gereken bilgilerin ve kimlik belgesinin temin edilmesi gerekmektedir.
Kimlik belgesinin ve belgede bulunan veri ve bilgilerin doğruluğu esas olarak yakın alan iletişimi (NFC) kullanılarak kontrol edilecektir. Ayrıca kimlik belgesinin beyaz ışık altında görsel olarak ayırt edilebilen güvenlik ögeleri, fotoğrafı ve imzası başta olmak üzere orijinalliği, bütünlüğü, yıpranma ve tahrif edilme durumu kontrol edilecektir. Kimlik belgesinin ön ve arka yüzünün görsel ögeler yönünden kontrol edildiği süreç kesintisiz olarak kayıt altına alınacaktır.
NFC ile Doğrulama Yapılamaması Halinde Alternatif Yöntemler Kullanılabilecek
NFC kullanılarak doğrulamanın herhangi bir nedenle yapılamaması halinde kimlik belgesinin ve belgede bulunan veri ve bilgilerin doğruluğu; optik karakter tanıma, kart okuyucu veya Mali Suçları Araştırma Kurulunun görüşü alınarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen diğer yöntemlerden en az 1'i kullanılarak kontrol edilecektir.
Bu durumda kimlik belgesinin Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nde belirtilen tür ve sayıdaki güvenlik unsurları da kontrol edilecek; belgenin orijinalliği, bütünlüğü, yıpranma ve tahrif edilme durumu test edilecektir. Kimlik belgesinin ön ve arka yüzünün görsel ögeler yönünden kontrol edildiği süreç de kesintisiz olarak kayıt altına alınacaktır.
Bazı İşlemler Bakımından Uzaktan Kimlik Tespiti Hükümlerinin Uygulanması Zorunlu Olmayacak
Değişiklik Tebliği ile belirli işlem ve ürünler bakımından uzaktan iletişim aracı kullanılması halinde uzaktan kimlik tespitine ilişkin hükümlerin uygulanması zorunlu olmaktan çıkarılmıştır.
Bu kapsamda anonim ön ödemeli araçlar, 5549 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca kimlik tespiti yapılması zorunlu olmayan ve sürekli iş ilişkisi kapsamına girmeyen tek seferlik ödeme işlemleri ile Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 5)’nin 2.2.11. maddesinin 1. paragrafında belirtilen elektronik para ihracı ve ödeme işlemleri için gerekli bilgi, sözleşme, dekont ve benzeri belgelere ilişkin süreçlerde uzaktan iletişim aracı kullanılması halinde uzaktan kimlik tespitine ilişkin hükümlerin uygulanması zorunlu olmayacaktır.
Türk Uyruklu Olmayan Gerçek Kişilerin Pasaportla Uzaktan Kimlik Tespiti Mümkün Hale Getirildi
Değişiklik Tebliği ile Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin belirli şartlarla pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespitinin yapılmasına imkan tanınmıştır.
Bu kişilerin uzaktan kimlik tespiti, Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nin 4/C maddesinde belirlenen esaslar çerçevesinde gerçekleştirilecektir. Uzaktan kimlik tespitinde Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının (ICAO) 9303 standardına uygun ve NFC özelliğine sahip pasaport kullanılması gerekmektedir.
Dolayısıyla Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin pasaportla uzaktan kimlik tespitinin yapılabilmesi için hem pasaportun öngörülen teknik şartları taşıması hem de MASAK tarafından belirlenen uzaktan kimlik tespiti esaslarına uyulması gerekmektedir.
Yürürlük
Hükümlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanının yürüteceği Değişiklik Tebliği, 04.09.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Değerlendirme ve Sonuç
Değişiklik Tebliği ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarının uzaktan kimlik tespiti süreçlerinde kimlik belgelerinin doğrulanmasına ilişkin yöntemler ayrıntılandırılmış ve NFC ile doğrulamanın yapılamadığı durumlarda kullanılabilecek alternatif yöntemler belirlenmiştir. Ayrıca Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin ICAO 9303 standardına uygun ve NFC özelliğine sahip pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespitinin yapılmasına imkan tanınmıştır.
Düzenleme, uzaktan müşteri ediniminde kimlik belgesinin doğrulanmasına ilişkin teknik kontrolleri doğrudan etkilerken, belirli işlem ve ürünler bakımından uzaktan kimlik tespiti hükümlerinin uygulanmasını zorunlu olmaktan çıkarmaktadır.
Bu kapsamda ödeme ve elektronik para kuruluşlarının uzaktan kimlik tespiti süreçlerini ve teknik altyapılarını yeni düzenlemelere uyum açısından gözden geçirmeleri; yabancı müşterilerin uzaktan kimlik tespitinde ise ilgili MASAK düzenlemelerini de dikkate almaları önem taşımaktadır.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
