Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Hakkında

I. GİRİŞ 

30.01.2026 tarih ve 33153 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 28/6/2014 tarihli ve 29044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 8. maddesinde değişiklik yapılmıştır. Düzenleme tüketicilerin mal ve hizmet alımında karşılaştığı ek ücret sorununa köklü bir çözüm getirmeyi hedeflemektedir. Temel amaç, fiyatlandırmada şeffaflığı artırmak, tüketicileri yanıltıcı uygulamalardan korumak ve sunulan hizmetin nihai bedelini netleştirmektir. Değişiklik, yayımı tarihi itibarıyla yürürlüğe girerek hızlı bir şekilde uygulamaya konulmuştur.

A. Eski Durum

Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 8. maddesinin altıncı fıkrasının önceki düzenlemesine göre;

"Tarife ve fiyat listesinde gösterilen fiyatların dışında; servis ücreti veya herhangi bir isim altında başka bir ücret alınması halinde, bunun tarife ve fiyat listesinde gösterilmesi zorunludur."

Tarife ve fiyat listesinde yer alan bedeller dışında, servis ücreti veya herhangi bir ad altında ilave bir ücret tahsil edilmesi hâlinde, söz konusu ücretin tarife ve fiyat listesinde açık ve anlaşılır şekilde gösterilmesi zorunluluğu öngörülmekteydi.

Anılan düzenleme ile, işletmelerin sundukları mal veya hizmet bedeline ek olarak “kuver ücreti”, “servis bedeli” veya benzeri adlar altında ilave ücret talep edebilmeleri, bu ücretlerin önceden tüketiciye bildirilmesi ve fiyat listesinde açıkça belirtilmesi şartına bağlanmıştır.

Bununla birlikte, uygulamada söz konusu ek ücretlerin tüketiciye yeterince açık ve şeffaf biçimde sunulmaması, menü veya fiyat listelerinde tüketiciyi yanıltabilecek şekilde yer alması yahut fiilen menüde yer almaksızın tahsil edilmesi gibi durumların ortaya çıkabildiği, bu hâlin ise tüketicilerin öngörmedikleri ek mali yükümlülüklerle karşılaşmalarına neden olabildiği görülmekteydi.

B. Yeni Durum

Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 8. maddesinin altıncı fıkrası, yapılan değişiklikle birlikte aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir:

“Tarife ve fiyat listesinde gösterilen fiyatların dışında herhangi bir isim altında başka bir ücret alınması hâlinde, bunun tarife ve fiyat listesinde gösterilmesi zorunludur. Ancak lokanta, kafe, restoran, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 51 inci maddesi hükmü saklı kalmak kaydıyla; tüketiciden servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti ve benzeri herhangi bir isim altında ilave ödeme talep edilemez.”

Anılan değişiklik ile birlikte, yiyecek ve içecek hizmeti sunan lokanta, kafe, restoran, pastane ve benzeri işyerleri bakımından, tüketiciden servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti veya benzeri adlar altında herhangi bir ilave bedel talep edilmesi açık ve kesin biçimde yasaklanmıştır. Bu yönüyle düzenleme, önceki dönemde benimsenen ve ek ücretlerin fiyat listesinde açıkça belirtilmesi ve tüketicinin önceden bilgilendirilmesi şartıyla tahsiline imkân tanıyan yaklaşımı terk ederek, söz konusu ücretlerin mutlak surette yasaklanması esasını kabul etmiştir.

Bu çerçevede, ilgili işyerlerinin, tarife ve fiyat listelerinde yer vermiş olsalar dahi, servis ücreti, kuver ücreti veya benzeri adlar altında tüketiciden ilave bir bedel talep etmeleri hukuken mümkün değildir. Dolayısıyla düzenleme, tüketicinin korunması amacıyla işletmelerin fiyatlandırma serbestisini bu alan bakımından sınırlandıran emredici nitelikte bir hüküm ihtiva etmektedir.

C. 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 51. Maddesine İlişkin İstisna

Söz konusu Yönetmelik değişikliğinde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 51. maddesi hükmünün saklı tutulduğu açıkça belirtilmiştir.

İş Kanunu'nun 51. maddesinde, “Otel, lokanta, eğlence yerleri ve benzeri yerler ile içki verilen ve hemen orada yenilip içilmesi için çeşitli yiyecek satan yerlerden "yüzde" usulünün uygulandığı müesseselerde işveren tarafından servis karşılığı veya başka isimlerle müşterilerin hesap pusulalarına "yüzde" eklenerek veya ayrı şekillerde alınan paralarla kendi isteği ile müşteri tarafından işverene bırakılan yahut da onun kontrolü altında bir araya toplanan paraları işveren işyerinde çalışan tüm işçilere eksiksiz olarak ödemek zorundadır…”  öğretide ve uygulamada “yüzde usulü” olarak adlandırılan sistem düzenlemekte olup; bu kapsamda, yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde işveren tarafından müşterilerden toplanan servis ücretleri veya bahşişlerin, işçiler arasında belirli oranlar dâhilinde dağıtılmasını öngörmektedir.

Yönetmelikte yer alan bu istisna, tüketiciden doğrudan doğruya ve zorunlu olarak ek bir ücret talep edilmesine izin verilmesi sonucunu doğurmamakta; yalnızca, İş Kanunu uyarınca mevcut olan ve işveren tarafından toplanması hâlinde söz konusu olabilecek servis ücreti veya bahşişlerin işçilere dağıtılmasına ilişkin düzenlemenin yürürlükte kalmaya devam ettiğini ifade etmektedir. Başka bir anlatımla, anılan hüküm, tüketiciden ilave bir bedel talep edilmesine yönelik bir yetki tanımamakta; buna karşılık, işçilerin, toplanması hâlinde bahşiş veya servis ücreti kapsamında elde edilen bedeller üzerindeki haklarının korunmasını amaçlamaktadır.

II. SONUÇ

Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 8. maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik, tüketicinin korunması hukuku bakımından önemli ve yerinde bir düzenleme niteliği taşımaktadır. Anılan değişiklik ile birlikte, yiyecek ve içecek hizmeti sunan işyerlerinde, tüketicilerin menü veya fiyat listesinde yer alan bedel dışında, servis ücreti, kuver ücreti veya benzeri adlar altında ilave bir mali yükümlülükle karşı karşıya bırakılmasının önüne geçilmiştir. Bu suretle, tüketicinin ödeyeceği toplam bedeli hizmetten yararlanmadan önce açık ve net biçimde öngörebilmesi güvence altına alınarak, fiyatlandırmada şeffaflık ve belirlilik ilkeleri güçlendirilmiştir.

İşletmeler yönünden ise söz konusu düzenleme, fiyatlandırma politikalarının yeniden yapılandırılmasını ve sunulan mal veya hizmete ilişkin tüm maliyet unsurlarının nihai satış fiyatına dâhil edilmesini gündeme getirmektedir. Bu kapsamda, işletmelerin, tüketiciyi bilgilendirmiş olsalar dahi, servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti veya benzeri adlar altında ayrıca bir bedel talep etmeleri hukuken mümkün değildir. Aksi yöndeki uygulamaların, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili ikincil mevzuat hükümleri uyarınca idari yaptırımlara konu olacağı açıktır.

Sonuç olarak, fiyat listelerinin yalnızca sunulan ürün veya hizmetin nihai ve tüm unsurları içeren bedelini ihtiva etmesi, bunun dışında herhangi bir ilave ücret ibaresine yer verilmemesi gerekmektedir. Söz konusu mevzuat değişikliği, tüketicilerin korunması, haksız ticari uygulamaların önlenmesi ve uygulamada sıklıkla karşılaşılan tüketici mağduriyetlerinin giderilmesi bakımından önemli bir hukuki gelişme olarak değerlendirilmektedir.

Saygılarımızla,

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.