SEDDK | Alo 193 OHİM: Trafik Sigortasında Değer Kaybı Taleplerine Yeni Düzen

1. Genel Bakış

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu ("SEDDK"), 24 Temmuz 2026 tarihli basın duyurusuyla¹, tüm sigorta şirketlerinin entegre olduğu "Alo 193 Ortak Hasar İhbar Merkezi “nin ("OHİM") kurulduğunu açıklamıştır. OHİM, sigorta şirketlerinin mevcut hasar yönetim sistemlerinin yerini almayan, ancak vatandaşların hasar bildirimlerini tek bir ortak giriş noktası üzerinden iletebilmesini sağlayan merkezi bir başvuru mekanizmasıdır. OHİM, teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından 1 Eylül 2026 tarihi itibarıyla faaliyete geçecek ve ilk etapta trafik ve kasko sigortalarına ilişkin hasar ihbarlarını tek merkezden kabul edecektir. Vatandaşlar, hasar ihbarlarının yanı sıra kendilerini mağdur eden illegal yapılara ilişkin şikâyetlerini de aynı hat üzerinden SEDDK'ya iletebilecektir.

OHİM, SEDDK'nın trafik sigortası kapsamındaki değer kaybı uyuşmazlıklarını asgariye indirmek ve bu uyuşmazlıklara bağlı istismarları ortadan kaldırmak amacıyla hazırladığı beş maddelik eylem planının beşinci ve son ayağını oluşturmaktadır. Duyuruya göre, planın ilk dört maddesi (i) hesaplama yönteminin standardizasyonu, (ii) akıllı eksper ataması, (iii) ilave başvuru şartının kaldırılması ve (iv) illegal yapıların engellenmesi art arda hayata geçirilmiş bulunmaktadır.

2. Düzenleme Çerçevesi

a) Hesaplama standardizasyonu ve akıllı eksper ataması: 12 Şubat 2026 tarihli Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği² ile trafik ve kasko branşlarında zorunlu ve sıralı eksper ataması getirilmiş; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi ("SBM") altyapısı üzerinden dijital ve müdahaleye kapalı atama sistemi 1 Nisan 2026'dan itibaren kademeli olarak (önce Bursa ve Ordu illerinde pilot, ardından ülke genelinde) uygulamaya alınmıştır. Trafik sigortasında maddi teminat bedelinin belirli bir eşiği (asgari teminatın onda biri) aşan hasarlarda ve kaskoda ağır/tam hasar hallerinde eksper ataması TOBB Sigorta Eksperleri İcra Komitesi ("SEİK") vasıtasıyla akıllı atama yöntemiyle zorunlu kılınmıştır.

b) İlave başvuru şartının kaldırılması: 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan³ "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar" ile Genel Şartların A.5 maddesi yeniden düzenlenmiş; araç hasarı için başvuran hak sahibinin, ayrıca bir talepte bulunmasına gerek kalmaksızın değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edileceği; değer kaybının, Kurumca belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak eksper tarafından aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ile kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri farkı esas alınarak tespit edileceği hükme bağlanmıştır. Sigortacı, hesaplanan değer kaybı tutarını nihai eksper raporunun ulaştığı tarihi takip eden ilk iş günü içinde hak sahibine bildirmekle yükümlü kılınmıştır. Bu Genel Şartlar 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmiştir.

c) İllegal yapıların engellenmesi: SEDDK, 25 Haziran 2026 tarihli 2026/15 sayılı Genelge⁴ ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun ek 6. maddesinin uygulanmasına ilişkin 2021/1 sayılı Genelge ‘de değişikliğe gitmiştir. Yeni düzenlemeyle tazminat alacağının takibi; alacaklının kendisi, kanuni temsilcisi veya bizzat vekâlet verdiği avukatı ile sınırlandırılmış, alacağın hiç kimseye devredilemeyeceği ve devir işlemlerinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca kesin hükümsüz olacağı düzenlenmiştir. Genelgeye eklenen 8/A maddesiyle, verileri 5684 sayılı Kanun, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na aykırı şekilde ele geçiren/işleyen/aktaran ve "hasar danışmanlığı" adı altında faaliyet gösteren kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına yazılı başvuru yapılacağı öngörülmüştür. Ayrıca, 23 Temmuz 2026 tarihinde Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'te yapılan değişiklikle⁵ hasar araştırmacılarının yetki alanı, sigorta suistimali ve şüpheli hasar incelemesiyle sınırlandırılmış; ekspertiz, ön ekspertiz ve mutabakatlı kıymet tespiti yetkisinin 5684 sayılı Kanun uyarınca münhasıran sigorta eksperlerine ait olduğu teyit edilmiştir.

3. OHİM'in Kapsamı ve İşleyişi

Basın duyurusunda ve sektör açıklamalarında yer verilen bilgilere göre OHİM, sigorta şirketlerinin hasar tazmin yükümlülüğünü ortadan kaldıran veya devralan bir yapı değildir; münhasıran ortak bir bildirim/başvuru kanalı işlevi görecektir. İhbar sonrasında hasar değerlendirmesi, eksper ataması ve tazminat ödemesi süreçleri, ilgili sigorta şirketinin kendi yetkili birimlerince yürütülmeye devam edecektir. Türkiye Sigorta Birliği'nin ("TSB") açıklamasına göre⁶, OHİM'in devreye alınmasının ardından SEDDK koordinasyonunda Adalet Bakanlığı ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu ("KVKK") ile teknik, operasyonel ve idari uyum çalışmaları sürdürülecektir; bu husus, merkezde işlenecek kişisel verilerin 6698 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

4. Uyum Yükümlülükleri

Değer kaybı teminatının Genel Şartların A.5 maddesi kapsamına "maddi zararlar teminatı"nın bir bileşeni olarak açıkça dahil edilmesi ve talep şartının kaldırılması, önceki uygulamada sıkça karşılaşılan ve ihtilafların önemli bir kısmını oluşturan "ayrıca başvuru" ve "vekâletle takip" pratiklerinin hukuki zeminini ortadan kaldırmaktadır. Bununla birlikte, sigortacının hesapladığı değer kaybı tutarına itiraz hakkı ile Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru yolu prensip olarak varlığını sürdürmektedir; dolayısıyla hak sahiplerinin, kendilerine bildirilen tutara ilişkin itiraz süreçlerini bu yeni usul çerçevesinde değerlendirmesi önem taşımaktadır.

2026/15 sayılı Genelge'nin alacağın devrini kesin hükümsüz sayması ve hasar danışmanlığı faaliyetlerini Cumhuriyet Başsavcılıklarına bildirim yükümlülüğüne bağlaması, sigorta şirketleri ve kurumsal müşteriler açısından iki yönlü bir uyum ihtiyacı doğurmaktadır: (i) hasar/tazminat süreçlerinde muhatap olunan kişilerin genelgede sayılan yetkili kişiler (alacaklı, kanuni temsilci, bizzat vekâlet verilen avukat, sınırlı yakınlar) dışında kalmadığının teyidi, ve (ii) sigortalı/hak sahibi verilerinin işlenmesi ve üçüncü kişilere aktarımı süreçlerinin 6698 sayılı Kanun ile uyumlu⁷ şekilde yürütüldüğünün gözden geçirilmesi. OHİM'in 1 Eylül 2026'da faaliyete geçmesiyle birlikte, hasar ihbarı süreçlerinde kişisel veri işleme faaliyetinin kapsamı genişleyeceğinden, bu husus ayrıca izlenmelidir.

5. Sonuç ve Öneriler

Alo 193 OHİM, SEDDK'nın 2026 yılı içinde kademeli olarak tamamladığı beş maddelik yapısal reformun son halkasını oluşturmakta ve trafik/kasko sigortalarında hasar bildirim sürecini merkezileştirmektedir. Reformun bütünü; hesaplama standardizasyonu, akıllı eksper ataması, değer kaybı talebinin otomatikleşmesi ve illegal aracılık faaliyetlerine karşı idari/cezai yaptırımların güçlendirilmesini kapsayan uçtan uca bir düzenleme niteliğindedir. Sigorta şirketleri ve kurumsal müşterilerin, hem OHİM'in 1 Eylül 2026'daki devreye alınmasına teknik ve operasyonel açıdan hazırlıklı olmaları hem de 2026/15 sayılı Genelge ve güncel Genel Şartlar kapsamındaki uyum yükümlülüklerini gözden geçirmeleri önerilmektedir.

Footnotes

^{1 SEDDK, 24 Temmuz 2026 tarihli basın duyurusu (“Alo 193 Ortak Hasar İhbar Merkezi”).}

^{2 Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği, 12 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete. SBM altyapısı üzerinden dijital atama sistemi 1 Nisan 2026'dan itibaren kademeli olarak uygulamaya alınmıştır.}

^{3 Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar, 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete; md. A.5 yeniden düzenlenmiş, 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmiştir.}

^{4 SEDDK 2026/15 sayılı Genelge, 25 Haziran 2026; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ek 6. maddesinin uygulanmasına ilişkin 2021/1 sayılı Genelge'de değişiklik.}

^{5  Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik değişikliği, 23 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete.}

^{6 Türkiye Sigorta Birliği (TSB), OHİM'e ilişkin sektör açıklaması, Temmuz 2026.}

^{7  6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu; ayrıca bkz. SEDDK 2026/15 sayılı Genelge (dn. 4).}

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.