- within Energy and Natural Resources topic(s)
A. Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Tanımı, Kurulması ve Yenilenmesi:
İş sözleşmeleri, işin niteliği ve süresine bağlı olarak belirli süreli veya belirsiz süreli olarak düzenlenebilir. Ayrıca bu sözleşmeler; tam süreli, kısmi süreli, deneme süreli ya da farklı çalışma biçimlerine uygun şekilde de düzenlenebilmektedir.
4857 sayılı İş Kanunu uyarınca belirli süreli iş sözleşmesi; belirli süreli işler, belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak, işveren ile çalışan arasında yazılı şekilde kurulan iş sözleşmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu doğrultuda belirli süreli iş sözleşmeleri, (i) süreye bağlı projeler, (ii) belirli bir işin tamamlanması veya (iii) belirli bir olayın gerçekleşmesini sağlamak amaçlarıyla akdedilebilmektedir.
Süresi bir yıl ve daha uzun olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Yazılı sözleşmenin bulunmadığı durumlarda ise işverenin, en geç iki ay içinde çalışana aşağıdaki hususları içeren yazılı bir belge vermesi gerekmektedir (süresi bir aydan kısa olan belirli süreli sözleşmeler bu kapsam dışındadır):
- Genel ve özel çalışma koşulları,
- Günlük ya da haftalık çalışma süresi,
- Temel ücret ve varsa ek ödemeler,
- Ücret ödeme dönemi,
- Sözleşmenin süresi,
- Fesih halinde tarafların uyması gereken hükümler.
İş sözleşmesinin iki aylık süre dolmadan sona ermesi halinde, söz konusu bilgilerin en geç sözleşmenin sona erdiği tarihte yazılı olarak çalışana verilmesi zorunludur.
Yukarıdakilere ek olarak, iş sözleşmelerine iş tanımı, deneme süresi, rekabet yasağı ve gizlilik hükümleri gibi düzenlemeler de dahil edilebilir.
Belirli süreli iş sözleşmeleri, bir proje veya belirli bir olayın gerçekleşmesi gibi esaslı bir neden olmaksızın birden fazla kez arka arkaya yenilenemez. Ancak işin niteliği gereği belirli süreli sözleşme akdedilmesini haklı kılan bir durum mevcutsa, sözleşmenin yenilenmesi mümkündür.
Bu esaslara aykırı şekilde kurulan veya yenilenen belirli süreli iş sözleşmeleri, başlangıçtan itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilir.
B. Belirli Süreli İş Sözleşmesine İlişkin Genel Kurallar:
Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışanlar, haklı bir neden bulunmadıkça, emsal nitelikteki belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışanlara kıyasla farklı bir işleme tabi tutulamaz.
Öte yandan, belirli süreli iş sözleşmesine tabi çalışanlara sağlanan ve belirli bir süreye bağlı olarak hesaplanan ücret ve parasal nitelikteki menfaatler, çalışılan süreyle orantılı şekilde ödenmelidir.
C. Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Feshi:
Belirli süreli iş sözleşmesi kural olarak süresinin sona ermesiyle kendiliğinden sona erer. Süre dolmadan önce sözleşmenin sona erdirilmesi ise ancak aşağıdaki hallerde mümkündür:
- Deneme süresi içinde fesih,
- İş Kanunu’nun 24. ve 25. maddeleri kapsamında haklı bir nedenin ortaya çıkması, veya
- Tarafların karşılıklı anlaşması.
Eğer yukarıdaki hükümlere aykırı bir şekilde belirli süreli iş sözleşmesi süresi sona ermeden önce sona erdirilir ise;
- Sözleşmenin işveren tarafından sona erdirilmesi halinde çalışan, sözleşme süresinin sonuna kadar hak kazanabileceği tutarları tazminat olarak talep edebilir. Ancak, olası bir ihtilaf halinde, iş sözleşmesinin sona ermesi sebebiyle çalışanın tasarruf ettiği miktar ile başka bir işten elde ettiği veya bilerek elde etmekten kaçındığı gelirler, hesaplanacak tazminattan indirilecektir.
- Sözleşmenin çalışan tarafından sona erdirilmesi halinde, işveren çalışanın aylık ücretinin dörtte birine karşılık gelen bir tazminat ve ek zararlarının giderilmesini talep edebilir. Bununla birlikte, işverenin zarara uğramaması veya uğradığı zararın daha düşük olması halinde, olası bir ihtilaf halinde hakim tazminat miktarını indirebilir.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
