- within Compliance topic(s)
Mobil Uygulamalar Üzerinden Gönderilen Anlık Bildirimlere İlişkin Kamuoyu Duyurusu (“Kamuoyu Duyurusu”) 14 Ocak 2026 tarihinde Kişisel Verileri Koruma Kurumunun (“Kurum”) internet sitesinde mobil uygulamalar üzerinden kullanıcılara iletilen anlık bildirimlerin (push notifications) kişisel verilerin korunması mevzuatına uyumuna ilişkin kamuoyunun bilgilendirilmesi amacıyla yayımlanmıştır. Kamuoyu Duyurusu kapsamında öne çıkan hususlar aşağıda özetlenmektedir:
- Kurum, mobil cihazlar üzerinden sunulan anlık bildirimlerin gönderilmesi sürecinin “teknik olarak kullanıcıların cihazları üzerinden verdikleri izinlere ve bu izinler kapsamında gerçekleştirilen kişisel veri işleme faaliyetlerine” dayandığını belirterek Kurum'a intikal eden bir mobil uygulamanın yüklenme aşamasında kullanıcılara sunulan anlık bildirim onayına ilişkin somut olayda:
(i) bildirim onayının, birden fazla amacı aynı anda kapsayacak şekilde "tek bir onay" olarak kurgulandığı ve
(ii) ilgili veri sorumlusu tarafından sunulan onay mekanizmasında, "kampanyalardan haberdar olmak" ile "sipariş durumunu anlık takip etmek" amaçlarının birleştirildiği, böylelikle kullanıcının sipariş takibi gibi hizmetin doğal bir parçası olan operasyonel bildirimleri alabilmek için kampanya ve reklam içerikli bildirimleri de kabul etmek zorunda bırakıldığı tespit edilmiştir.
- Bu doğrultuda Kurum, hukuki açıdan yaptığı değerlendirmede açık rızanın geçerli olabilmesi için (i) belirli bir konuya ilişkin olması, (ii) bilgilendirilmeye dayanması ve (iii) özgür iradeyle açıklanması yönündeki kriterleri vurgulayarak bir ürün veya hizmetin sunulmasının, o hizmetle doğrudan ilgisi olmayan başka bir veri işleme amacına rıza gösterilmesi şartına bağlanmasının sipariş durumunu takip etmek isteyen bir kullanıcının, bu ihtiyacını karşılayabilmek için mecburen pazarlama bildirimlerini de kabul etmek zorunda bırakıldığını belirtmiştir. “Parçalı açık rıza” (granularity) olarak da adlandırılan ilkeye atıfta bulunarak söz konusu ilkenin birden fazla veri işleme amacının bulunduğu durumlarda ilgili kişiye her bir amaç için ayrı ve bağımsız bir seçim hakkı sunulmasını zorunlu kıldığını ve tek bir rıza beyanının bölünemeyecek şekilde birden fazla amaca hizmet etmesinin kullanıcıyı ya hepsini kabul etmeye ya da hepsini reddetmeye zorladığı için “hukuka uygun bir veri işleme şartı oluşturmamakta” olduğu ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Kurum, mobil uygulamalar üzerinden anlık bildirimlerin gönderimine ilişkin olarak onay alım süreçlerini yürüten veri sorumlularınca “belirlilik” ve “parçalı açık rıza” ilkelerinin gözden geçirilmesinin gerekliliğini ve bu çerçevede "kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek amacıyla gerekli teknik ve idari tedbirleri alma" yükümlülüğünün önemini vurgulamıştır. Kurum ayrıca, mobil uygulama mimarisinde gerekli düzenlemelerin yapılması suretiyle bildirim amaçlarının ayrıştırılması ve kullanıcılara bildirim tercihlerini yönetebilecek bir yapı sunulması gerektiğinin altını çizmiştir.
Kamuoyu Duyurusu'nda da belirtilen şikayetlere paralel olarak, Reklam Kurulu tarafından verilen 10 Temmuz 2025 tarihli 359 numaralı Basın Bülteni'nde yer alan 27 numaralı (Dosya No: 2024/4177) kararda ise, mobil uygulama üzerinden verilen onayların incelendiği belirtmek isteriz. Anılan karar kapsamında, Reklam Kurulu, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği çerçevesinde "İnternet ortamında bir mal veya hizmete ilişkin yönlendirici arayüz tasarımları, seçenekler ya da ifadeler gibi araçlarla tüketicilerin karar verme veya seçim yapma iradesinin olumsuz etkilenmemesi" gerektiğini vurgulamıştır. Bu çerçevede Reklam Kurulu, söz konusu tanıtım ve uygulamaların ortalama tüketici nezdinde yanıltıcı ve aldatıcı nitelik taşıdığını bu sebeple anılan hükme aykırılık teşkil ederek haksız ticari uygulama olarak değerlendirmiştir.
Kamuoyu Duyurusu'na buradan ulaşabilirsiniz.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
