- within Corporate/Commercial Law and Privacy topic(s)
Açık bankacılığın en ileri uygulama alanı olarak görülen İngiltere'den gelen güncel veriler ve bu hafta yayımlanan FCA raporları, ödeme dünyasında sessiz ama yapısal bir dönüşüme işaret ediyor.
Rakamlar güçlü:açık bankacılıkta 16 milyon aktif kullanıcı ve ödemelerde yıllık %53 büyüme. Ancak asıl mesele büyüme hızı değil; ödeme davranışlarının değişmesi.
FCA ve PSR'ın (Payment Systems Regulator) yayımladığı son yol haritası, açık bankacılıkta odağın artık veri paylaşımından " hesaptan hesaba ödemelere" (seamless A2A) kaydığını açıkça gösteriyor.
" A2A (Account-to-Account), kredi kartı şemaları (Visa/Mastercard gibi) veya diğer aracıları ortadan kaldırarak, paranın doğrudan tüketicinin banka hesabından alıcının (işletmenin) banka hesabına anlık olarak transfer edildiği ödeme yöntemidir."
İngiltere'deki gelişmeler ışığında, önümüzdeki dönemde açık bankacılık alanında gündemi belirleyecek üç stratejik başlık öne çıkıyor:
- Kart Şemalarına Bir Alternatif: Ticari VRP (cVRP)
Bugüne kadar açık bankacılık ödemeleri büyük ölçüde bireylerin kendi hesapları arasındaki transferlerle sınırlıydı. Yeni yaklaşım ise odağı Ticari Değişken Tekrarlayan Ödemeler'e (Commercial VRP) çeviriyor.
Bu ne anlama geliyor?
Aboneliklerin (Netflix, Spotify vb.) ve faturaların, kart altyapısı olmadan doğrudan banka hesabından yönetilebilmesi.
İşletmeler için bu model:
- Daha düşük işlem maliyeti
- Daha hızlı nakit akışı
- Kart komisyonlarına bağımlılığın azalması
demek. Kısacası, ödeme ekonomisinin mali yapısını doğrudan etkileyen bir değişim.
- İlk Odak Noktası E-Ticaret Değil, "Yaşamsal Ödemeler"
Beklenti, açık bankacılığın ilk olarak e-ticaret sepetlerinde yaygınlaşması yönündeydi.
İngiltere ise daha temkinli ve stratejik bir yol izliyor.
"Faz 1" kapsamındaki öncelikli alanlar:
- Kamu hizmetleri (elektrik, su vb.)
- Devlet ödemeleri (vergi)
- Finansal yükümlülükler (kredi geri ödemeleri)
Stratejik yaklaşım net: Sistem önce yüksek güven gerektiren, dolandırıcılık riski düşük ve tüketicinin finansal düzenine doğrudan katkı sağlayan alanlarda kendini ispatlayacak. Örneğin, maaş gününe endeksli kira ya da fatura ödemeleri.
Ülkemizde açık bankacılığın e-ticaret sepetlerinde de yaygınlaşmadığını söyleyebiliriz. Bir ödeme emri başlatma ürünü olan ve başarılı bir A2A örneği "Hesaptan Öde" ürününün teknik ve regülatif imkân olmasına rağmen yaygınlaşmadığını görebiliyoruz. Bunun nedeni kart hamillerinin hesap yerine kredi kartı kullanım tercihinin yüksek olması da olabilir hiç şüphesiz.
- Rekabetten Çok Koordinasyon: UKPI Modeli
FCA, Regülasyon'un tek başına bir pazar yaratamayacağının farkında.
Bu nedenle, 31 sektör oyuncusunun bir araya gelerek oluşturduğu UK Payments Initiative (UKPI) ve ticari VRP şeması açık şekilde destekleniyor.
Verilen mesaj açık: Açık bankacılık artık bir "uyum zorunluluğu" değil; fiyatlandırılabilen, yatırım geri dönüşü olan ve kârlı bir ticari ürün olmalı.
- Sonuç
İngiltere'de, 2026'nın ilk çeyreğinde UKPI şeması kapsamında ilk canlı ödemelerinin başlaması bekleniyor.
FCA'e göre küresel ödeme ekosistemi, kart merkezli yapıdan uzaklaşıp banka hesabının merkeze alındığı bir düzene doğru ilerliyor.
Bu noktada kart şemalarının da pazardaki pozisyonlarını korumak adına -her ne kadar kartlı bir süreç olmasa da- A2A tarafında şema niteliği gören ürünleri canlıya almaya başladığını söylemek gerekir. VISA'nın İngiltere'deki yakın zamandaki A2A modeli buna bir örnek.
Özetle, açık bankacılık gelişiyor, kart şemaları ise A2A ödemeleri kovalıyor diyebiliriz.
https://www.fca.org.uk/firms/open-banking-fca
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
