- in United States
- with readers working within the Metals & Mining industries
Mart 2026 – Şubat ayı gerek mevzuat değişiklikleri gerekse de açılan yeni soruşturmalar ve yayımlanan gerekçeli kararlar ile önemli gelişmelerin yaşandığı bir ay oldu. Rekabet Kurumu (“Kurum”), çevrim içi platformlarda hâkim durum soruşturmalarından kredi kartı iş birliklerine ilişkin bireysel muafiyet değerlendirmelerine, yerinde incelemenin engellenmesi kararlarından algoritmik fiyatlandırma mekanizmalarına uzanan geniş bir yelpazede kararlar yayımladı. Bu kararların yanı sıra son yıllarda oldukça gündemde olan iş gücü piyasalarına yönelik yeni soruşturmalar başlattığını duyurdu. Türkiye'deki en dikkat çekici rekabet hukuku gelişmelerini KST Rekabet Gündemi'nde sizler için derledik.
Birleşme ve Devralma Mevzuatı Güncellendi
Kurum'un 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'de (“Tebliğ”) yaptığı kapsamlı değişiklikler 11 Şubat 2026 tarihli ve 33165 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Değişikliklerle birlikte bildirim yükümlülüğünü belirleyen ciro eşikleri birkaç kat artırıldı. Öte yandan teknoloji teşebbüsü istisnası rejimi yeniden kurgulandı. Tebliğ'in önceki halinde teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde hedef için ciro eşiği aranmaksızın uygulanan istisna kaldırılarak dijital platformlar ile yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren ekonomik birimler bakımından 250 milyon TL'lik ciro eşiği getirildi. Ayrıca yeni düzenleme ile istisnanın kapsamı daraltılarak, birleşmelerde taraflardan en az birinin, devralmalarda ise hedefin Türkiye'ye yerleşik bir teknoloji teşebbüsü olması şartı aranıyor. Tebliğ değişikliği ile birlikte Kurum'un birleşme ve devralma işlemlerine yönelik kılavuzlarında da güncelleme olması bekleniyor. Tebliğ'deki değişiklikleri detaylı şekilde ele aldığımız yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Kurul Kararlarından Öne Çıkanlar
1. Spotify Kararı ile Dijital Dünyada “Yerinde İnceleme” Yeniden Tanımlandı
Şubat ayında yayımlanan kararıyla Rekabet Kurulu (“Kurul”), küresel dijital platformlar bakımından önemli bir emsal oluşturacak şekilde Spotify hakkında yerinde incelemenin engellenmesi gerekçesiyle verdiği kararını yayımladı.1 Uygulanan idari para cezasının yanı sıra Kurul'un; Türkiye'de fiziki bir bulunurluğu olmayan teşebbüslerin yerinde incelemeye tabi tutulmasına ilişkin değerlendirmeleri de önem arz ediyor.
Kurul, Spotify'ın çevrim içi sistemlerinden ve uzaktan bağlantı yoluyla Türkiye'ye ilişkin operasyonları yurt dışından yürüten çalışanları incelemeyi talep etmesi üzerine bu erişimin sağlanmaması nedeniyle Spotify'a para cezası uyguladı. Kararda, Spotify'a hem yerinde incelemenin engellenmesi sebebiyle cirosunun binde beşi oranında idari para cezası hem de sistemlere erişim sağlanmayan her gün için cirosunun on binde beşi oranında günlük idari para cezası uygulandığı görülüyor. Bu husus Kurul'un dijital dünyada “yerinde” inceleme kavramının işlevsel açıdan yorumlandığını ve Türkiye pazarına etki eden dijital faaliyetlerin, uzaktan ve sınır ötesi incelemeye konu edilebileceğini ortaya koyuyor. Kurul'un Spotify hakkındaki kararı, yürütülen incelemelerde dijital ayak izi üzerinden yetki alanını somutlaştırarak küresel teknoloji şirketleri bakımından uyum süreçlerinde veri erişimi ve sistem yetkilendirmelerine ilişkin hazırlıkların kritik önem taşıdığını hatırlatıyor. Bu önemli kararı detaylı şekilde incelediğimiz yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
2. Algoritmik Fiyatlandırma Soruşturmalarında Yeni Yaklaşım: Amazon Kararı
Amazon'un otomatik fiyatlandırma mekanizmasının incelendiği soruşturmada Kurul herhangi bir ihlal tespitinde bulunmadı.2 Anılan soruşturma dosyasında incelenen diğer teşebbüsler, Hepsiburada ve Trendyol, algoritmik fiyatlandırma mekanizmalarından doğabilecek rekabetçi endişeleri gidermek amacıyla birtakım taahhütler sunmuş ve soruşturma bu iki teşebbüs bakımından sonlandırılmıştı.3 Soruşturma sürecinde Amazon da Hepsiburada ve Trendyol gibi taahhüt görüşmelerine katılmış ancak sonrasında Türkiye'deki otomatik fiyatlandırma sistemini tamamen sonlandıracağını bildirerek taahhüt sürecinden çekilmişti. Kurul, Amazon'un uyguladığı “buybox” (rekabetçi teklif) rekabeti kapsamında işleyen sisteme katılımın satıcıların kendi kararı olması ve zorunlu tutulmaması, satıcılar arasında herhangi bir anlaşma veya temas bulunmaması, kuralların her bir satıcı bakımından farklılaştırılabilir olması ve kullanılan algoritmanın makine öğrenmesi temelli değil, kural bazlı yapısı sebebiyle mevcut haliyle rekabeti amaç veya etki bakımından kısıtlamadığı sonucuna vardı.
Bununla birlikte Kurul, özellikle satıcılara sunulan “buybox fiyatına eşitleme” fonksiyonunun fiyat katılığını artırma ve koordinasyon riskini tetikleme potansiyeli bakımından en hassas unsur olarak tanımladı. Nitekim Trendyol ve Hepsiburada bu fonksiyonu sistemlerinden çıkarmayı taahhüt ederken Amazon, mekanizmayı tamamen kapatma yoluna gitti. Karar, algoritmik fiyatlandırma sistemlerinin tasarımında gönüllülük, şeffaflık, parametrelerin farklılaştırılabilirliği ve özellikle “eşitleme” işlevinden kaçınmanın rekabet hukuku bakımından belirleyici olacağını ortaya koymaktadır.
3. Çevrim İçi Yemek Siparişi Pazarında Hâkim Durum Soruşturması: Yemek Sepeti Kararı
Kurum'un Yemek Sepeti'nin çevrim içi yemek siparişi-servisi platform hizmetleri kapsamında restoranları kurye hizmeti kullanımına zorlayarak hâkim durumunu kötüye kullandığı iddialarını değerlendirdiği soruşturma sonucunda Kurul, Yemek Sepeti'nin çevrim içi yemek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında hâkim durumda olmadığına ve idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına karar verdi.4 Kurul, yapılan kapsamlı pazar analizinde sipariş adetleri, sipariş tutarları, komisyon gelirleri, aktif kullanıcı sayısı ve anlaşmalı restoran sayısı gibi parametrelerin yanı sıra ağ etkisi, veri sahipliği, marka bilinirliği ve ekosistem gücünü de dikkate aldı. Bu analizler Yemek Sepeti'nin birçok parametreye göre lider konumda olduğunu, ancak pazara Trendyol Yemek, Getir Yemek ve Migros Yemek gibi güçlü rakiplerin girişiyle pazar payının azaldığını ve restoranların alternatif platformları aktif şekilde kullanabildiğini ortaya koydu.
Bağlama teorisi kapsamında incelenen kendi kurye hizmetlerini zorunlu tutma uygulamasına yönelik olarak; platform teslimatlı model ve restoran teslimatlı model birlikte sunulmakla birlikte, Kurul; restoranların platformdan çıkış veya farklı modele geçiş imkânlarının bulunduğunu, uygulamanın yeknesak olmadığını ve bazı restoranların başlangıçta veya süreç içinde kendi tercihleri doğrultusunda hareket edebildiğini tespit etti. Kurul, bu bağlamda Yemek Sepeti'nin restoranları tek taraflı olarak baskı altına almadığını ve uygulamanın çevrim içi yemek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında dışlayıcı etkiler yaratmadığını değerlendirdi.
Haksız sözleşme şartları çerçevesinde yapılan incelemede ise platformun restoranlara kurye hizmeti kullanımını dayatmasının ticari karar özgürlüğünü sınırladığı ve bazı restoranlar açısından dezavantajlı olabileceği gözlemlense de pazarda birden fazla oyuncunun bulunması ve restoranların alternatif platformlara geçiş yapabilme imkanı nedeniyle uygulamanın uzun vadede rekabeti bozma veya restoranları bağımlı hâle getirme potansiyeli olmadığı sonucuna varıldı. Bu çerçevede Kurul, Yemek Sepeti'nin hakim durumda olmadığı ve çevrim içi yemek siparişi-servisi ve kurye hizmetlerini bağlayarak hakim durumunu kötüye kullanmadığı sonucuna ulaştı.
4. Dijital İçerik Yönetiminde Yeni Dönem
YouTube gibi çeşitli dijital video paylaşım platformlarında Türk dizilerinin küresel erişimini sağlayan içerik yönetim hizmeti (Content Management Service, CMS) sunan Merzigo Holding Anonim Şirketi ve Yek Teknoloji Pazarlama Anonim Şirketi'nden oluşan ekonomik bütünlük hakkında hakim durumun kötüye kullanıldığı iddiasıyla yürütülen soruşturma taahhütlerle sonuçlandı.5 Soruşturma sürecinde, söz konusu teşebbüsün yapımcılar ve diğer içerik hak sahipleri ile akdettikleri sözleşmeler ve piyasadaki davranışları incelendi. Kabul edilen taahhütler çerçevesinde ekonomik bütünlük:
- İçerik yönetim hizmeti kapsamında hak sahipleri ile akdedilen sözleşmelerden münhasırlık hükümlerinin çıkarılmasını,
- Tarafların yönetebileceği içerik sayısına %40 sınırının getirilmesini,
- Süresi üç yılı aşan sözleşmelerin süresinin üç yıla düşürülmesini,
- Minimum garanti uygulaması ve benzeri garanti ödemelerinin kaldırılmasını taahhüt etti.
5. Miles&Smiles Kredi Kartı İş Birliklerine Bireysel Muafiyet
Kurum tarafından Türk Hava Yolları ile Garanti Bankası ve QNB Bank arasında imzalanan “Miles&Smiles Kredi Kartı İş Birliği Sözleşmeleri”ne yönelik yürütülen bireysel muafiyet incelemesi sonucunda Kurul, ilgili sözleşmelere beş yıl süreyle bireysel muafiyet tanınmasına karar verdi.6 Sözleşmelerde yer alan ve bankalara THY dışında başka havayolu firmalarıyla uçuş mili kazandıran kredi kartı iş birlikleri kurmamaları yönünde bir yükümlülük getiren hükme yönelik olarak Kurul, söz konusu yükümlülüğün yalnızca uçuş mili ve harcama uygulamalarıyla sınırlı olduğunu, bankaların diğer bankacılık ürünlerinde ve havayolu anlaşmasız kredi kartlarında serbestçe faaliyet gösterebileceğini değerlendirerek bireysel muafiyet tanınmasına engel olmadığını tespit etti.
Kararda ayrıca Kurul, sözleşmelerin pazar üzerindeki etkisi de analiz edilerek THY'nin sık uçan yolcu programı pazarındaki payının %30'u aşmasına karşın, bankaların ve diğer havayolu firmalarının pazar payları dikkate alındığında, sözleşmelerin rakip bankalar ve havayolu firmaları açısından pazar kapama etkisi yaratmayacağını değerlendirdi. Ayrıca kredi kartları aracılığıyla sağlanan avantajların tüketiciye daha düşük fiyat olarak yansıyacağı, daha geniş kitlelerin ürüne ulaşabileceği ve ürün çeşitliliğinin artacağı tespit edildi. Kurul, sözleşmelerin süresine de dikkat çekerek ve THY'nin üst pazar olarak tanımlanan “sık uçan yolcu programı mil alım/satım pazarında” hâkim durumda olması ve sık uçan yolcu programlı kart satışlarının toplam satışlar içindeki payının artma potansiyeli göz önünde bulundurarak muafiyet süresinin en fazla beş yıl ile sınırlı tutulmasının uygun olduğunu belirledi.
6. Yerinde İncelemenin Engellenmesi Şubat Ayında Da Gündemde
Şubat ayında Kurum, Spotify kararının yanı sıra yerinde incelemenin engellenmesine ilişkin dört gerekçeli karar daha yayımladı. Bu kararlardan ikisi, yerinde incelemenin engellenmesi kararlarında en sık görülen, inceleme başladıktan sonra WhatsApp yazışmalarının silinmesi nedeniyle uygulanan idari para cezalarına,7 diğer ikisi ise çalışanların cep telefonlarını inceleme heyetine sunmamaları ve mobil cihazlarının incelenmesine izin vermemeleri sebebiyle tesis edilen idari para cezalarına ilişkindir.8
Duyurulan Yeni Soruşturma ve Sözlü Savunmalar
Soruşturmalar:
- Bankacılık, Sigorta ve Bilişim Sektörlerinde İş Gücü Soruşturması:9 Kurum; bankacılık, sigortacılık ve bilişim teknolojileri alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin çalışan ayartmama anlaşmasına ve/veya iş gücü piyasasına yönelik rekabete hassas bilgi değişimine taraf olduğu iddiasına yönelik olarak bankacılık alanında faaliyet gösteren 13,10 sigortacılık alanında faaliyet gösteren dört11 ve bilişim teknolojileri alanında faaliyet gösteren dokuz12 olmak üzere toplamda 26 teşebbüse soruşturma başlattı.
- Özel Okullara Kapsamlı Rekabet Soruşturması:13 Kurum; okul kayıt fiyatlarında yüksek oranlı artışlar gerçekleştirildiği, yemek, kitap/kırtasiye, okul kıyafeti ve benzeri yan hizmet kalemlerinde aşırı fiyat uygulandığı; bazı yan hizmetlerin sunumunun eğitim hizmetine fiilen bağlandığı ve bu hizmetlerin belirli satış kanalları üzerinden teminine yönelik yönlendirmeler yapıldığı yönündeki iddialar üzerine 19özel okul14 hakkında 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğine yönelik soruşturma başlattı.
Sözlü Savunmalar:
- Arkoz Madencilik-Yurt Çimento-Limak Çimento: Arkoz Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ, Limak Çimento Sanayi ve Ticaret AŞ ve Yurt Çimento Sanayi ve Ticaret AŞ'nin 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesiniihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturmanın sözlü savunma toplantısı 3 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
- Hibrit Endüstriyel Kornişon Tohumu ve Hibrit Sebze ve Meyve Tohumları: Hibrit endüstriyel kornişon tohumu pazarı ve hibrit sebze ve meyve tohumları pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin fiyat anlaşması ve rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesiniihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturmanın15 sözlü savunma toplantısı 10 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilecektir.
- Media Markt: Media Markt Turkey Tic. Ltd. Şti. hakkında dolaylı bilgi değişimi gerçekleştirilmesi ve topla-dağıt karteli yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlal edip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturmanın sözlü savunma toplantısı 17 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilecektir.
Footnotes
1. Spotify (17.07.2025, 25-26/634-392).
2. Amazon (18.04.2025, 25-15/348-164).
3. Hepsiburada (03.10.2024, 24-40/951-410), Trendyol (03.10.2024, 24-40/950-409).
4. Yemek Sepeti (22.05.2025, 25-20/488-228).
5. Merzigo-Yek Teknoloji (29.01.2026, 26-03/72-28).
6. Miles&Smiles Kredi Kartı Bireysel Muafiyet (11.09.2025, 25-34/816-478).
7. Duru Pazarlama (20.11.2025, 25-43/1059-606), Seltaş Denizcilik (11.09.2025, 25-34/799-469).
8. Provision (06.11.2025, 25-41/998-575), Erkal Nakliyat (11.09.2025, 25-34/800-470).
9. Bankacılık, Sigorta ve Bilişim İş Gücü (29.01.2026, 26-03/75-M).
10. Akbank Türk AŞ, Albaraka Türk Katılım Bankası AŞ, Denizbank AŞ, HSBC Bank AŞ, ING Bank AŞ, Kuveyt Türk Katılım Bankası AŞ, Odea Bank AŞ, Şekerbank Türk AŞ, Türk Ekonomi Bankası AŞ, Türkiye Garanti Bankası AŞ, Türkiye İş Bankası AŞ, Yapı ve Kredi Bankası AŞ, QNB Bank AŞ.
11. Agesa Hayat ve Emeklilik AŞ, Aksigorta AŞ, Bupa Acıbadem Sigorta AŞ, Katılım Emeklilik ve Hayat AŞ.
12. Albaraka Teknoloji Bilişim Sistemleri ve Pazarlama Ticaret AŞ, Architecht Bilişim Sistemleri ve Pazarlama Ticaret AŞ, Bilin Yazılım ve Bilişim Danışmanlığı AŞ, Ibtech Uluslararası Bilişim ve İletişim Teknolojileri AR-GE Danışmanlık Destek Sanayi ve Ticaret AŞ, OBSS Teknoloji AŞ, Paycore Ödeme Hizmetleri Takas ve Mutabakat Sistemleri AŞ, Softtech Yazılım Teknolojileri Araştırma Geliştirme ve Pazarlama Ticaret AŞ, Verisoft Bilgi İşlem Ticaret ve Sanayi AŞ, Vizyoneks Bilgi Teknolojileri AŞ.
13. Özel Okullar (29.01.2026, 26-03/73-M).
14. Arı İnovasyon ve Bilim Eğitim Hizmetleri AŞ, Ata Bilge Eğitim Kurumları AŞ, Aydın Yayıncılık ve Eğitim Hizmetleri İnş. Tic. ve San. AŞ, Bahçeşehir Okulları AŞ, Bikafen Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti., Bil Eğitim Kurumları AŞ, Bilnet Eğitim Kurumları AŞ, Dersmatik Eğitim Danışmanlık Yayıncılık AŞ, Doruk Kamp İşletmecilik Organizasyon Eğitim Danışmanlık Turizm İnşaat Ticaret Ltd. Şti., Final Eğitim Danışmanlık Tanıtım Organizasyon Yayın San. ve Tic. Ltd. Şti., İstanbul Kavram Eğitim Kurumları Ticaret AŞ, İstanbul Kule Eğitim Kurumları Ticaret Ltd. Şti., Maya-Gen Eğitim Yayıncılık Bilgisayar İnş. Gıda Turizm Tic. Ltd. Şti., Okyanus Eğitim Kurumları AŞ, Sınav Basın Yayın Dağıtım Org. San. ve Tic. AŞ, TED Ankara Koleji Vakfı Okulları İktisadi İşletmesi, Tek Çözüm Eğitim Öğretim Basım Yayın Emlak İnşaat Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Uğur Okulları AŞ, Yüzyüze Özel Eğitim Kurumları AŞ.
15. Kurul'un 22.05.2025 tarihli ve 25-20/478-M sayılı kararı ile 20.11.2025 tarihli ve 25-43/1055-M sayılı kararı doğrultusunda yürütülen soruşturma dosyası.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
[View Source]