Enerji Piyasalarında Ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa Ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik Yayımlandı

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ("EPDK") tarafından hazırlanan Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik ("Yönetmelik"), 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Yönetmelik ile enerji piyasaları ile emisyon ticaret sistemi ve yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasası dâhil çevresel piyasalarda gerçekleştirilen işlemler bakımından şeffaflık, veri açıklama ve piyasa bütünlüğüne ilişkin kapsamlı bir uyum ve gözetim çerçevesi oluşturuluyor. Düzenleme; vadeli elektrik, gün öncesi ve gün içi, dengeleme güç ve yan hizmetler ile vadeli ve spot doğal gaz piyasalarının yanı sıra emisyon ticaret sistemi ve organize yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasasını da kapsayan geniş bir uygulama alanı öngörüyor.

Dâhilî Bilgi Açıklama Rejimi ve Dâhilî Bilgi Platformu

Yönetmelik'in en dikkat çekici düzenlemelerinden biri, dâhilî bilgilere ilişkin açıklama rejiminin merkezi bir platform üzerinden yürütülmesine ilişkin yükümlülük. Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. ("EPİAŞ")'nin, piyasa fiyatlarını etkileyebilecek nitelikteki dâhilî bilgilerin kamuya açıklanacağı bir Dahilî Bilgi Platformu kurması ve işletmesi öngörülüyor. Tesislerin planlı veya plansız devre dışı kalması, üretim ve iletim kapasitesine ilişkin kısıtlar veya benzeri operasyonel gelişmeler bu kapsamda açıklanması gereken bilgiler arasında yer alıyor. Piyasa katılımcılarının söz konusu bilgileri doğru, tam ve zamanında açıklaması zorunlu tutulurken, gerekli teknik altyapının kurulması ve yetkilendirme süreçlerinin tesis edilmesi de katılımcıların sorumluluğuna bırakılıyor.

Dâhilî Bilgilerin Açıklanmasının Geciktirilmesi

Düzenleme ile ayrıca, dâhilî bilgilerin kamuya açıklanmasının belirli şartlarla geciktirilebilmesine imkan tanınarak, uygulamada önemli bir esneklik alanı yaratılıyor. Buna göre, açıklamanın piyasa katılımcısının meşru menfaatlerini zedeleyecek olması halinde; kamunun yanıltılmaması, bilginin gizliliğinin korunması ve söz konusu bilgiye dayanarak işlem yapılmaması şartlarının birlikte sağlanması kaydıyla açıklama ertelenebilecek. Ancak bu geciktirme kararının gerekçeleriyle birlikte EPİAŞ'a bildirilmesi gerekecek ve EPDK tarafından denetlenebilecek.

Genel Piyasa Verilerinin Açıklanması: Şeffaflık Platformu

Şeffaflık rejiminin ikinci ayağını oluşturan Şeffaflık Platformu üzerinden ise dâhilî bilgi niteliği taşımayan fiyat, işlem hacmi ve genel piyasa verilerinin yayımlanması öngörülüyor. Ticari sırların ve katılımcı kimliklerinin korunması esas olmakla birlikte, piyasanın geneli açısından önem arz eden bazı veriler bakımından sınırlı istisnalar tanımlanıyor. Ayrıca rekabet hukuku bakımından uyumlu eylem riskini doğurabilecek veri setlerinin yayımlanamayacağı açıkça düzenleniyor.

Piyasa Bozucu Davranışlar: Dâhilî Bilgi Suistimali ve Piyasa Manipülasyonu

Piyasa davranışları bakımından Yönetmelik, dâhilî bilgi suistimali ve piyasa manipülasyonu fiillerini ayrıntılı şekilde tanımlayarak yasaklıyor. Dâhilî bilgiye dayanarak işlem yapılması, bu bilgilerin yetkisiz kişilerle paylaşılması veya üçüncü kişilere işlem tavsiyesi verilmesi açıkça ihlal olarak kabul edilirken; yanıltıcı fiyat sinyalleri yaratılması, yapay fiyat oluşumu sağlanması veya yanlış bilgi yayılması gibi fiiller de piyasa manipülasyonu kapsamında değerlendiriliyor.

İç Kontrol ve Uyum Yükümlülükleri

Yönetmelik ile piyasa katılımcılarına yönelik iç kontrol ve uyum yükümlülükleri de güçlendiriliyor. Katılımcıların dâhilî bilgileri tespit etmesi, muhafaza etmesi, suistimali önleyici tedbirler alması, şüpheli işlem ve davranışları bildirmesi ve yetkili mercilerin bilgi taleplerine belirlenen sürelerde yanıt vermesi gerekecek. Benzer şekilde piyasa işletmecilerinin de gözetim birimleri kurması, izleme sistemleri tesis etmesi ve şüpheli işlemleri EPDK'ya raporlaması zorunlu hale getiriliyor.

Yaptırım ve İdari Tedbir Rejimi

Yaptırım rejimi bakımından dikkat çekici ölçüde yüksek idari para cezaları öngörülüyor. Dâhilî bilgi suistimali ve piyasa manipülasyonu fiilleri bakımından piyasa katılımcılarına uygulanabilecek idari para cezaları 25.098.000 TL'ye kadar belirlenirken, EPDK'nın ihlalden doğan menfaat veya zararın iki katına kadar ceza verilmesine ve teminat yükümlülüğü getirilmesi, işlemlerin askıya alınması veya geçici işlem yasakları gibi idari tedbirler de uygulanabilmesine imkan tanınıyor.

Yürürlük ve Uyum Süreci

Yönetmelik'in yürürlük tarihi 1 Haziran 2026 olarak belirlenmiş olup, bu süre zarfında piyasa katılımcılarının veri açıklama süreçleri, dâhilî bilgi yönetimi mekanizmaları ve piyasa suistimali önleme kontrolleri bakımından uyum hazırlıklarını gözden geçirmesi gerekecek. Bu haliyle Yönetmelik'in, enerji ve çevresel piyasalarda şeffaflık altyapısını güçlendiren ve piyasa bütünlüğünü artırmayı hedefleyen yeni bir gözetim ve uyum dönemini başlattığını söylemek mümkün.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.