MALİYYƏ İCARƏSİ HAQQINDA QANUN LAYİHƏSİ
Milli Məclis 27 aprel 2026-cı il tarixində Maliyyə İcarəsi haqqında qanun layihəsinin birinci oxunuşunu keçirmişdir.
Qanun layihəsinə əsasən, icarə maliyyə icarəsi sayılacaqdır, əgər: (i) icarə obyektinə mülkiyyət hüququ icarə müddətinin sonunda icarəçiyə keçirsə və ya icarəçinin onu müəyyən edilmiş və ya əvvəlcədən güman edilən qiymətə almaq hüququ varsa; (ii) icarə müddəti obyektin istismar müddətinin 75 faizindən artıqdırsa; (iii) icarə müddətinin sonunda obyektin qalıq dəyəri icarənin əvvəlindəki bazar qiymətinin 20 faizindən azdırsa; və ya (iv) icarə müddəti ərzində ümumi icarə ödənişləri həmin bazar qiymətinin azı 90 faizinə bərabərdirsə və ya ondan artıqdırsa.
Maliyyə icarəsi müqaviləsi yazılı formada bağlanmalı və digər məsələlərlə yanaşı, icarə obyektinin təsvirini, onun təyinatını və istismar müddətini, təhvil verilməsi prosedurunu, icarə müddətini, saxlanması və təmiri üzrə öhdəlikləri, icarə obyekti üzrə hüquqları, ümumi icarə ödənişlərini, icarəyə verənin mükafatını, ödəniş qrafikini, habelə vaxtından əvvəl icra və ya ləğvlə bağlı xərcləri əhatə etməlidir. Maliyyə icarəsi, bir qayda olaraq, yalnız əsas vəsaitə aid olan və sahibkarlıq və ya təsərrüfat fəaliyyətində istifadə olunan daşınar və daşınmaz əşyalara münasibətdə mümkün olacaqdır. Şəxsi və ya məişət məqsədləri üçün istifadə olunan əşyalar və torpaq sahələri, digər istisnalarla yanaşı, bu qaydadan kənar tutulur.
Mərkəzi Bank qeydiyyat və nəzarət funksiyalarını həyata keçirəcək və minimum nizamnamə kapitalı tələblərini müəyyən etmək, icrası məcburi yazılı göstərişlər vermək, müəyyən fəaliyyətləri məhdudlaşdırmaq və ya dayandırmaq, yeni filialların açılmasını qadağan etmək, kapitalın artırılmasını tələb etmək və icarəyə verənləri reyestrdən çıxarmaq səlahiyyətinə malik olacaqdır. Bank olmayan icarəyə verənlər, o cümlədən yerli şirkətlər və xarici filiallar, maliyyə icarəsi fəaliyyətini həyata keçirməzdən əvvəl dövlət rüsumunu ödəməklə açıq reyestrə daxil edilməlidirlər. Onlar həmçinin minimum kapital və öz vəsaitləri tələblərinə, xarici filiallar isə müvafiq ekvivalent vəsait tələblərinə cavab verməlidirlər.
“Maliyyə icarəsi”, “maliyyə lizinqi” və ya “lizinq” sözlərindən yalnız maliyyə icarəsi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin adında istifadə edilə biləcəkdir. Qanun layihəsi təsdiq edildikdən sonra qanun dərc edildiyi gündən altı ay sonra qüvvəyə minəcək və mövcud lizinq fəaliyyətini həyata keçirənlərə yeni qaydalara uyğunlaşmaq və qeydiyyat üçün müraciət etmək məqsədilə doqquz ay vaxt veriləcəkdir. Layihə, Mülki Məcəlləyə zidd olmayan hissədə maliyyə icarəsinə dair mövcud qaydaları genişləndirir.
YERİN TƏKİNDƏN İSTİFADƏ İSLAHATI
Milli Məclis 17 mart 2026-cı il tarixində 13 fevral 1998-ci il tarixli, 439-IQ nömrəli, Yerin Təki haqqında, Qanuna dəyişiklik edən 380-VIIQD nömrəli
Qanunu qəbul etmişdir. Dəyişikliklər yerin təkindən istifadənin icazə verilən növlərini genişləndirir və torpaqların rekultivasiyası tələblərini tətbiq edir. Dəyişikliklər su anbarlarında və ya sututarlarda toplanan çöküntüləri, o cümlədən qum, qum-çınqıl və gil materiallarını, habelə tunel və keçidlərin tikintisi zamanı çıxarılan süxurları yerin təkindən istifadənin icazə verilən növləri kimi tanıyır. Onlar həmçinin qeyri-filiz faydalı qazıntı yataqlarının istismarçıları üçün sağlamlaşdırma tədbirlərini və dağ-mədən işləri ilə bağlı istehsal tullantılarından istifadəni tənzimləyir.
Dəyişikliklər əlavə olaraq məcburi torpaq rekultivasiyasını tətbiq edir. Faydalı qazıntıların çıxarılması və ya yeraltı qurğuların tikintisi və istismarı ilə məşğul olan yerin təki istifadəçiləri yerin təkindən istifadə hüququ əldə etdikdən sonra üç ay ərzində müsbət dövlət ekoloji ekspertiza rəyi ilə birlikdə rekultivasiya planı təqdim etməlidirlər. Plan torpağın münbitliyinin qorunmasını, sahəyə xas geoloji və hidrogeoloji şəraiti, rekultivasiya üsullarını, bərpanın ardıcıllığını və müddətini əhatə etməlidir. Yerin təkindən istifadə hüququnun birbaşa danışıqlar yolu ilə verilməsi, qeyri-filiz faydalı qazıntı
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
