- in Turkey
Anayasa Mahkemesi ("AYM")'nin, idari para cezasına ilişkin yargılamada hükme esas alınan bilirkişi raporunun başvurucuya tebliğ edilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmettiği 15/10/2025 tarihli ve 2022/53511 başvuru numaralı karar ("Karar"), 19/01/2026 tarihli ve 33142 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Bireysel Başvuruya Konu Olay
Başvurucu, hakkında tesis edilen idari para cezasının iptali talebiyle sulh ceza hakimliğine başvurmuştur. İdari yaptırıma esas alınan bilirkişi raporu, yargılama sürecinde hükme dayanak yapılmış olmasına rağmen başvurucuya tebliğ edilmemiş ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi ("UYAP") üzerinden de erişilebilir halde bulundurulmamıştır. Bu nedenle başvurucu, söz konusu rapora ilişkin itiraz veya beyanlarını ileri süremediğini, bu durumun adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerini ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
AYM, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edilmemesine
rağmen yargılamada hükme esas
alınmasının, silahların eşitliği
ilkesi ve çelişmeli yargılama hakkı
bakımından Anayasa'nın 36. maddesi
kapsamında güvence altına alınan adil
yargılanma hakkı bakımından ihlal
oluşturup oluşturmadığı noktasında
değerlendirme yapmıştır.
AYM'nin Değerlendirmesi
AYM, benzer nitelikteki birçok başvurusuna atıf yaparak silahların eşitliği ilkesi ile çelişmeli yargılama hakkının kapsam ve içeriğinin yerleşik içtihatlarla belirlenmiş olduğunu vurgulamıştır. Mahkemelerin, taraflara delillerini sunma, inceletme ve karşı tarafın delillerine itiraz etme noktasında makul ve etkili imkanlar sağlaması gerektiğinin altını çizen AYM; tarafların dinlenilmemesi veya delillere karşı beyanda bulunma fırsatının tanınmamasının, yargılama faaliyetini taraflardan biri aleyhine olacak şekilde dengesiz ve ayrık bir hale getireceğini ifade etmiştir.
Bu çerçevede AYM, idari para cezasına ilişkin yargılamada dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesine ve bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmiş olmasına rağmen söz konusu raporun ne UYAP üzerinden ne de başka bir yolla başvurucuya tebliğ edilmediğini; dolayısıyla başvurucunun hükme esas alınan bu raporu inceleme, yorumlama ve itiraz etme imkanından yoksun bırakıldığını tespit etmiştir. Bu durumun, adil yargılanma hakkı kapsamında güvence altına alınan silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerini ihlal ettiği sonucuna varılmıştır.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
